کد خبر: ۳۵۱۹۹۳۶

تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۳۹۵ - ۰۷:۲۶

مولفه‌های گفتمان‌ساز در دانشگاه انقلابی/

چهار حلقه‌ گفتمان‌سازی انقلابی/ گفتمان برتر به لحاظ شناختی و معرفتی برآمده از قرآن است

گروه اندیشه: عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ضمن برشمردن چهار حلقه مفقوده گفتمان‌سازی در کشور، گفت: سازگارترین گفتمان آن است که به لحاظ شناختی و معرفتی برآمده از قرآن باشد و اغلب گفتمان‌های انقلابی باید توسط گروه‌های علوم قرآنی پیش رود.

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا)، اقتصاد مقاومتی واژه‌ای است که مقام معظم رهبری بارها به آن اشاره کرده‌اند، خصوصا این مطلب در سال جاری توسط معظم له مجددا در شعار سال جای گرفته است که نشان از اهمیت بسیار بالای آن است. اقتصاد مقاومتی درحقیقت به تحولات ساختاری در نظام اقتصادی کشور اشاره دارد که تحقق آن در گرو عزم و همکاری عمومی مردم برای بازنگری و تغییر در سطوح خرد تا کلان اقتصادی است. بررسی اهمیت گفتمان‌سازی در اقتصاد مقاومتی به عنوان یکی از فرازهای سخنان رهبری، از موضوعاتی است که برای واکاوی آن با عطاالله رفیعی آتانی به گفت‌وگو نشستیم. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید:

گفتمان؛ بستری برای فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی
عطاالله رفیعی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت در گفت‌وگو با خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا)، اظهار کرد: منظور از گفتمان مجموعه‌ای از واژه‌ها و مفاهیم و نظریاتی است که یک جو و فضای فکری و فرهنگی را برای اندیشیدن و عملکرد عمومی جامعه فراهم می‌کند. گفتمان یک جوی است که فعالان سیاسی و اجتماعی با توجه به فضای آن به سخن گفتن و عمل کردن می‌پردازند، بنابراین وقتی از گفتمان سخن گفته ‌می‌شود، درباره یک جو عمومی سخن گفته می‌شود، گفتمان یک بستر و زمینه را فراهم می‌کند تا فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی در یک فضای واحدی شکل بگیرد.
گفتمان؛ عامل وحدت‌بخش فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی
وی افزود: گفتمان وحدت‌بخش فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی متعدد و مختلف است، گفتمان نوعی کارکرد سیاستگذارانه دارد و حتی گاهی اوقات می‌توان آن‌ها را به‌جای برخی از برنامه‌ریزی‌ها قرار داد و در واقع گفتمان یک موضوع را که در جامعه مطرح است به آن تداوم می‌بخشد، به‌عنوان مثال اگر درباره گفتمان اقتصاد مقاومتی صحبت می‌کنیم در واقع از یک دیدگاه در اقتصاد صحبت می‌کنیم که می‌خواهد این موضوع ادامه پیدا کند.
سازگارترین گفتمان؛ گفتمان برآمده از قرآن
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت درباره میزان مشارکت گروه‌های علوم قرآنی دانشگاه‌ها در پیشبرد گفتمان‌های انقلابی، بیان کرد: به دلیل این‌که‌ از منظر مبانی انقلاب اسلامی، قرآن اساسی‌ترین مبنای شناخت اسلامی محسوب می‌شود، بنابراین دانشمندان باید بتوانند نظریه‌های مفهوم‌سازی قرآنی را آشکارا بیان کنند، به منظور این‌که چهارچوب مبنای گفتمان‌های دینی قرار بگیرد، یعنی ما به مستحکم‌‌ترین مکان اتکا کردیم و هم به سلامت کارمان مطمئن هستیم، ما نمی‌توانیم به هر منشأ غیر قرآن اتکا کرده و به سلامت آن مطمئن باشیم. بنابراین سازگارترین گفتمان، گفتمانی است که به لحاظ شناختی و معرفتی برآمده از قرآن باشد و اغلب گفتمان‌های انقلابی باید توسط گروه‌های علوم قرآنی پیش برود.
گفتمان برآمده از قرآن عمری بی‌پایان دارد
وی درباره عمر یک گفتمان اظهار کرد: گفتمان مبتنی بر قرآن، قاعدتا گفتمان بی‌پایانی است، اما این گفتمان باید ظرفیت تولید خرده‌گفتمان را در داخل خود دارا باشد و به نوعی ثبات و تضمین را هم با خود به همراه داشته باشد و اصول پایداری را در فضای فرهنگی جامعه نهادینه کند و هم یک فرصت تحول در جامعه ایجاد کند و آن خرده گفتمان‌ها عمرشان تا زمانی است که می‌توانند مسائل و مشکلات زندگی را رفع کنند و اگر نتواند مسئله و مشکلی را رفع کند عمر آن به پایان می‌رسد.
حلقه‌های مفقوده در گفتمان سازی
وی در ادامه در رابطه با مصادیق‌ حلقه‌های مفقوده گفتمان‌سازی بیان کرد: اولین و مهم‌ترین مصداق درباره حلقه‌های مفقوده، فقدان نظریه خواهد بود که ما در اقتصاد مقاومتی نظریه کامل به‌عنوان مبنا نداریم، دومین بحث عدم استفاده کارا از رسانه‌هاست که رسانه‌ها رسالت ویژه خود را در جریان‌سازی ایفا نمی‌کنند. بحث سوم تعارض عمل و نظر است به این معنی که اگر به مبحثی به‌عنوان گفتمان اعتقاد داریم باید در عمل به آن پایبند باشیم؛ زیرا جامعه ما به خاطر همین تعارض عمل و نظر آسیب‌های فراوانی را دیده است و این موارد اجازه نمی‌دهد که گفتمان به یک باور عمومی تبدیل شود و بحث چهارم سیستم‌سازی و نظام‌سازی است، به این معنی که گفتمان تا زمانی که به یک نهاد و نظام اجتماعی تبدیل نشود، در متن جامعه جریان پیدا نمی‌کند و  در جامعه ماندگار نمی‌شود و در نهایت منجر به این می‌شود که نیروی انسانی مناسب در جامعه تربیت نشود و باید به این موضوع توجه داشت که نیروی انسانی مناسب نقش مهمی در پیشبرد یک گفتمان خواهد داشت.