کد خبر: ۳۸۹۶۳۱۷

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۷:۲۵

هنر تلاوت / 25

بررسی روش‌های مدولاسیون و ترکیبات مقامات در هنر تلاوت قرآن کریم (1) + فیلم

بیست‌وپنجمین قسمت از مجموعه آموزشی مقامات در هنر تلاوت قرآن به بررسی روش‌های مدولاسیون و ترکیبات مقامات در هنر تلاوت قرآن کریم اختصاص دارد که بخش اول آن با تدریس رضا روانبخش، کارشناس حوزه موسیقی و مدرس آواز اصیل ایرانی، معرفی می‌شود.

به گزارش ایکنا، این مجموعه آموزشی به درخواست خبرگزاری قرآن با تدریس رضا روانبخش، کارشناس حوزه موسیقی و مدرس آواز اصیل ایرانی، تهیه شده است.

قسمت بیست‌وپنجم: بررسی روش‌های مدولاسیون و ترکیبات مقامات

در جلسه گذشته، به بحث مقدمات مدولاسیون و ترکیبات مقامات در هنر تلاوت قرآن کریم پرداخته شد. در این جلسه به این موضوع می‌پردازیم که چگونه می‌توانیم مدولاسیون را بدون اینکه به ساختار موسیقایی لطمه وارد کند، انجام دهیم. همچنین، روش‌های مختلف انجام مدولاسیون را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

بهترین روش برای انجام مدولاسیون همان فهم دقیق ساختار مقامات و اجزای موسیقایی تشکیل‌دهنده مقامات مختلف است که اگر عزیزان به خوبی آن‌ها را فراگرفته باشند و از طریق فهم دقیق آن‌ها با اشتراکات مقامات نیز آشنا باشند، می‌توانند مدولاسیون را نیز به راحتی انجام دهند.

{$sepehr_media_1705864_400_300}

برای مثال در بررسی اشتراکات مقام‌های حجاز و بیات که در جلسات گذشته به ساختار موسیقایی آن‌ها اشاره شد، می‌دانیم که هر دو مقام، متصل بوده و بین درجات هفتم و هشتم آن‌ها نیز یک فاصله طنینی (یک پرده کامل) وجود دارد. جنس چهارتایی پایین مقام بیات، جنس بیات و جنس چهارتایی بالای آن نیز جنس نهاوند است. همچنین، جنس چهارتایی پایین مقام حجاز نیز جنس حجاز و جنس چهارتایی بالای آن نیز جنس نهاوند است که این بررسی نشان می‌دهد که این دو مقام در جنس چهارتایی بالای خود با هم اشتراک دارند که هر دو نهاوند است.

در مثالی دیگر که شاید برای اولین بار است که مطرح می‌شود و چنین موردی تاکنون در بین جامعه هنری تلاوت مشاهده نشده است، اگر از درجه سوم مقام عجم یا ماهور (عجم «دو») یعنی نت «می» با همان فواصلی که در مقام عجم وجود دارد، به درجه سوم اکتاو بالاتر برویم، یک کُرد ایجاد می‌شود که این مورد اشتراک بین مقام عجم و کرد را نشان می‌دهد.

پس بررسی ساختار مقامات که در جلسات قبلی به آن‌ها اشاره شد و کشف اشتراکات فواصل نت‌ها در مقامات مختلف بهترین روش برای انجام مدولاسیون‌ها است. در این جلسه به اشتراکات مقام بیات با دیگر مقاما‌ت موسیقایی می‌پردازیم. البته علاقه‌مندان به این موضوع باید تمرین و ممارست داشته باشند و با بررسی ساختار موسیقایی مقامات مختلف و اشتراکات موجود بین آن‌ها نسبت به ایجاد مدولاسیون اقدام کنند.

یادآوری می‌شود، این ایام روزهای شیوع کروناویروس و ایجاد وضعیت خاص در کشور از جمله توصیه اکید به مردم برای حضور در خانه و تردد حداقلی در سطح معابر عمومی است. این شرایط و فرصت ایجاد شده می‌طلبد در فضای مجازی نیز مطالب و محتوای مناسب تهیه و منتشر شود. فیلم‌های ارائه نکات آموزشی مقامات و الحان در هنر تلاوت قرآن نیز در همین راستا منتشر می‌شود که شاهد انتشار بیست و پنجمین قسمت هستیم.

علاقه‌مندان می‌توانند روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه، ساعت ۱۷ شاهد انتشار این فیلم همراه با متن آن در سایت ایکنا و در شبکه‌های اجتماعی iqnanews@ باشند.