کد خبر: ۳۹۰۲۷۴۵

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۴

کارشناس مسائل سیاسی افغانستان تحلیل کرد؛

چرا طالبان از میان شیعیان یارگیری می‌کند

سیداحمد موسوی مبلغ، تحلیلگر مسائل سیاسی افغانستان، گفت: یکی از مجموعه‌هایی که طالبان همواره از آن هراس داشته‌اند شیعیان هستند، زیرا طالبان علیه آنها کشتارهایی را در طول 20 سال گذشته انجام داده‌اند که نمونه آن کشتارهای سازمان‌یافته در مزارشریف در سال 1976 بود. بنابراین، طالبان هراس دارد که شیعیان آنها را در رسیدن به قدرت همراهی نکنند.

به گزارش ایکنا، طالبان به ‌تازگی و با هدف جذب شیعیان هزاره در افغانستان، فردی از قوم هزاره به نام مولوی «مهدی مجاهد» را مسئول خودخوانده شهر «بلخاب» ولایت سرپل در شمال افغانستان کرده است. در گذشته نیز گزارش‌هایی از برخی موارد معدود همکاری بین هزاره‌ها و طالبان منتشر شده بود. با این همه همکاری‌های قوم هزاره و شیعیان افغانستان با گروه طالبان بسیار جزئی بوده و تلاش‌های این گروه برای جذب گسترده افرادی از قوم هزاره تاکنون بی‌نتیجه مانده است، در حالی که اعضای طالبان عمدتاً سنی و از قومیت پشتون هستند. این گروه از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ بر افغانستان حاکم بود و در سال ۱۹۹۸ پس از تصرف مزار شریف هزاران شیعه هزاره را قتل عام کرد.

برخی عقیده دارند که طالبان علاقه‌مند  است که وجهه بین‌المللی خود را بهبود بخشد و خود را همچون گروهی میانه‌رو در صحنه سیاسی افغانستان به جهانیان بقبولاند، به‌ خصوص اینکه طالبان را در جهان گروهی خشن و افراطی و بدون هر گونه توجهی به حقوق بشر می‌شناسند. خبرگزاری ایکنا در این باره با سیداحمد موسوی مبلغ، تحلیلگر مسائل سیاسی افغانستان، گفت‌وگویی انجام داده و به واکاوی بیشتر موضوع پرداخته است.

این تحلیلگر مسائل سیاسی افغانستان درباره انتخاب مولوی مهدی از سوی طالبان به عنوان والی شهر «بلخاب» با اشاره به سوابق این فرد، گفت: مولوی مهدی از چند سال پیش از چهره‌های مخالف دولت و از افرادی بود که گروه‌های مسلح را در بخش‌هایی از افغانستان رهبری می‌کرد. آنچه این شخص را به سوی همکاری با طالبان نزدیک کرده، فرار از مشکلات منطقه‌ای و استفاده از طالبان به عنوان یک تکیه‌گاه لجستیکی بوده و اینکه گفته می‌شود مولوی مهدی به عنوان چهره‌ای اندیشمند و دارای پایگاه اجتماعی در میان مردم بود اشتباه است. در واقع مولوی مهدی به عنوان یکی از کسانی که عملاً برای پیشبرد افکار نظامی خود به سوی طالبان رفته در بین افکار عمومی مطرح شده است.

تحلیلگر مسائل سیاسی افغانستان با اشاره به نقش طالبان در درگیری‌های منطقه‌ای سرپل محل اقامت مولوی مهدی، اظهار کرد: در دو سه سال گذشته ولایت سرپل شاهد چند درگیری بزرگ میان طالبان و مردم شیعه این منطقه بوده است. بزرگترین آنها در منطقه‌ای به نام میرزاوُلنگ رخ داد که در آن طالبان متهم به انجام جنایات جنگی گسترده علیه غیرنظامیان شد و حدود 50 غیرنظامی در این درگیری کشته شدند که مسئولیت آن متوجه طالبان شد.

وی ادامه داد: با توجه به این سوابق، طالبان در این بخش از افغانستان به شدت دچار چالش و با مخالفت‌های زیادی روبه‌رو شده است. یکی از اهداف طالبان این است که از میان شیعیان آن منطقه یارگیری کند تا سرپوشی برای اتهام نسل‌کشی و جنایات جنگی خود علیه غیرنظامیان بیابد و در نهایت اعلام کند که با شیعیان مشکلی نداریم.

در واقع یکی از اهدافی که طالبان دنبال می‌کند این است که از میان شیعیان آن منطقه  یارگیری کند تا سرپوشی برای اتهام نسل کشی و جنایات جنگی علیه غیرنظامیان باشد

موسوی مبلغ دلیل دیگر اقدام اخیر طالبان در انتخاب مولوی مهدی را توافقنامه صلح این گروه با آمریکا دانست و تصریح کرد: با توجه به مذاکرات صلح قریب‌الوقوعی که قرار است بین دولت و طالبان صورت گیرد، طالبان مشارکت در آینده سیاسی افغانستان را برای خود بسیار محتمل می‌بینند. از سوی دیگر این احتمال وجود دارد که آمریکا در توافقی پنهان و نانوشته با طالبان به آنها وعده داده باشد که اساساً ساختار حکومت افغانستان به شکل بنیادی متحول خواهد شد و از جمهوری به امارت، که مورد پسند طالبان است، تغییر می‌کند تا این گروه شکل‌دهنده بدنه اصلی قدرت در این حکومت باشد.

تحلیلگر مسائل سیاسی افغانستان در توضیح بیشتر این مطلب گفت: یکی از مجموعه‌هایی که طالبان همواره از آن هراس داشته شیعیان هستند. با توجه به کشتارهایی که طالبان علیه آنها در طول 20 سال گذشته انجام داده، که نمونه آن کشتارهای سازمان یافته در مزارشریف در سال 76 بوده است، طالبان هراس دارد که شیعیان آنها را همراهی نکنند. بنابراین با توجه به اینکه طالبان خود را به ساختار قدرت نزدیک می‌بیند، تلاش می‌کند که چهره مثبتی از خود را به شیعیان نشان دهد و حساسیت سایر اقلیت‌های قومی و مذهبی را در افغانستان به خود کم کند تا در صورت ورود به ساختار قدرت با چالش‌های کمتری مواجه شود.

موسوی مبلغ درباره نقش مسائل اقتصادی در گرایش برخی شیعیان به طالبان اظهار کرد: کسانی به سوی طالبان رفته‌اند که درگیری‌های نظامی در برخی از مناطق داشته‌اند و عامه مردم که فعالیت نظامی نداشته یا افرادی که چهره‌های صرفاً سیاسی بوده به دنبال همکاری با طالبان نمی‌روند. در واقع کسانی که در مناطقی با حکومت افغانستان به هر دلیلی درگیر بوده‌اند، به ناچار به سمت طالبان رفته که هم از نظر اقتصادی و هم از نظر حمایت سیاسی پشتیبان و پایگاهی برای خود درست کنند. به همین دلیل بسیاری از شیعیانی که در فقر زندگی می‌کنند به سبب مسائل مالی به سوی طالبان نمی‌روند. بنابراین، کسانی مانند ناراضیان از دولت یا آشوب‌گران به سمت طالبان گرایش پیدا می‌کنند و به دنبال رفع نیازهای اقتصادی جنگی خود هستند تا برای ادامه حیات توانایی داشته باشند.

وی در مورد آینده وضعیت افغانستان با توجه به توافق امنیتی طالبان و آمریکا و ادامه خشونت‌ها از سوی طالبان گفت: خیلی بعید است که شاهد صلح در افغانستان باشیم. همانطور که رسانه‌ها و برخی از مقامات آمریکایی گاه به صورت سربسته اعلام کرده‌اند، قرار است نقش شرکت‌های امنیتی مانند «بلک واتر» (شرکتی که فعالیت جدی خود را از سال ۲۰۰۱ با ارائه خدمات امنیتی و لجستیک، در جنگ افغانستان آغاز کرد) به طالبان برسد و طالبان مسئول مبارزه با گروه‌های تروریستی شود.

تحلیلگر مسائل سیاسی افغانستان در پایان تأکید کرد: در واقع آمریکا و طالبان به توافق رسیده‌اند و در نتیجه طالبان قدرتمند می‌شود. همچنین، گروه‌های تروریستی دیگر در افغانستان همچنان حضور دارند که طالبان مسئول مبارزه با آنهاست و درگیری طالبان با دولت به درگیری طالبان با گروه‌های تروریستی مانند داعش، حزب التحریر و القاعده تبدیل می‌شود. به همین دلیل بدبینی به آینده افغانستان و ادامه جنگ در این کشور همچنان وجود خواهد داشت.

گفت‌و‌گو: محمدحسن گودرزی