کد خبر: ۳۹۳۰۰۷۷

تاریخ: ۲۸ مهر ۱۳۹۹ - ۱۲:۴۹

عیون اخبار‌الرضا(ع)؛ بهترین منبع کشف علل احکام

مدیرعامل بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی گفت: در میان کتب حدیثی، مفصل‌ترین بحث حدیث‌شناسی با تکیه بر روایات امام رضا(ع) در کتاب عیون دیده می‌شود و از بهترین منابع کشف علل، شرائع و حکمت احکام و چرایی تعبد به فقه، ساحات اجتماعی این کتاب است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمود مرویان‌حسینی، مدیرعامل بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی، شامگاه یکشنبه، 27 مهرماه در مراسم اختتامیه اولین سوگواره علمی ـ فرهنگی امام رضا(ع) که از سوی دفتر قم این بنیاد برگزار شد، ضمن تبریک فرارسیدن ماه ربیع‌الاول و تسلیت ایام محرم و صفر گفت: بی‌تردید معارف کتاب عیون اخبار الرضا(ع) از ارزشمندترین منابع حدیثی درباره فرهنگ، تاریخ و زندگی امام رضا(ع) و مسئله امامت و زیارت آن حضرت است.

وی با بیان اینکه کتاب عیون اخبار‌الرضا(ع) به مناسبت عرض ارادت صاحب بن عباد از وزاری شیعه آل‌بویه به ساحت قدسی امام رضا(ع) از سوی صدوق به او هدیه شده است، اضافه کرد: این کتاب قریب به هزار روایت را در 69 باب درباره امام رضا(ع) و یا احادیثی درباره آن حضرت در بر دارد. شاهکار حدیثی در نحوه چینش روایات و نیز در سیر تاریخی محسوب می‌شود. عیون از بهترین منابع برای شناخت امام و کارکردهای نظام امامت و روش‌های تقرب به امام و دست یافتن به مقام «عارف بحقّه» است.

مرویان‌حسینی بیان کرد: در میان کتب حدیثی، مفصل‌ترین بحث حدیث‌شناسی در قالب صد حدیث با تکیه بر روایات امام رضا(ع) در این کتاب دیده می‌شود؛ از بهترین منابع کشف علل و شرائع، حکمت احکام و چرایی تعبد به فقه و تاثیراتی که در روح انسان دارد و ساحات اجتماعی همین عیون است.

وی افزود: روایات مناظرات حضرت با ارباب ادیان و مذاهب، هم اخلاق گفت‌وگو و هم فن مناظره با دیگران را به نمایش می‌گذارد و اشراف اعجازگونه امام بر آموزه‌‌های تورات، انجیل و غلبه و شکوه مکتب اهل بیت را در مقابل تفکرات دیگر نشان می‌دهد؛ روایات تبیین صفات و اسماء الهی که از پیچیده‌ترین موضوعات کلامی است، در این کتاب کاملا بروز و ظهور دارد.

مرویان‌حسینی تصریح کرد: همچنین تأکید امام بر غیر قابل شناخت بودن کنه و ذات الهی، بر محال بودن معرفت عقلی و حسی و ضرورت شناخت خداوند متعال همراه با تنزیه و پرهیز از تشبیه، مرزهایی است که امام به خوبی توضیح داده است.

مدیرعامل بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی بیان کرد: روایت بلند حضرت، درباره امامت که عترت را شایسته‌ترین افراد برای تداوم‌بخشی به راه نبوت و رسالت دانسته است، همه ارزش‌های کتاب عیون را نشان می‌دهد. در این نشست از اعتبارسنجی و مسندنویسی، نسخه‌ها و ترجمه‌های کتاب، دیدگاه خاورشناسان درباره عیون، جایگاه عیون در منابع کلامی و از عیون تا موسوعه‌نگاری مورد بحث و گفت‌وگو قرار گرفت. همچنین در آن درباره عدل و آموزه‌های امامت و رویکرد بین‌الادیانی صدوق سخن گفته شده است.

مرویان‌حسینی اظهار کرد: عیون‌پژوهی مقدمه عیون‌خوانی است و عیون‌خوانی باید بخشی از برنامه معنوی علاقه‎مندان و عموم مردم و زائران حرم رضوی را به خود اختصاص دهد و بتوانیم با فراهم کردن زمینه‌های تبلیغی و ترویجی عیون، زمینه درک فرازهای عمومی عیون را فراهم کنیم. امیدوارم با تصحیح و ترجمه عیون و گزینش و شرح برخی از روایات بتوانیم زمینه رصد فکری و فرهنگی زائران را در نزدیکتر شدن زائران به مفهوم ولایت و امامت و شناخت و معرفت به امام را در سایه عیون فراهم کنیم.

طرح 10 محور؛ 100 نشست

همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین علی راد، مسئول دفتر قم بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی طی سخنانی گفت: طرح جامع عیون‌پژوهی و گفتمان‌سازی عیون در عرصه بین‌الملل از منویات تولیت آستان قدس است.

راد ضمن قدردانی از جهاددانشگاهی قم و خبرگزاری ایکنا در پوشش نشست‌های اولین سوگواره امام رضا(ع)، تصریح کرد: عیون، آینه روشن علم امامت شیعی در عرصه‌های فکری، فرهنگی، قرآنی و تمدنی است؛ عیون، آینه تما‌م‌نمای نقش امام شیعه در جامعه‌سازی قرآن و پیشرانی جامعه با تمدن قرآنی است؛ عیون مشک عطرآگین ولایت، عترت و ثقلین و نام و یاد علی(ع) و فاطمه(س) در جان امت و صدای رسای وحی از جان و دل امام رضا(ع) است.

این استاد حوزه و دانشگاه بیان کرد: شیخ صدوق در گزینش احادیث عیون، معیار محاسن کلام را رعایت کرده است؛ عیون، خوانش ثقلینی از اسلام است؛ اسلامی که مرضی ذات خداوند است از این رو تبیین و توسعه این کتاب در حقیقت تبیین قرآن و سنت و اسلام و ولایت است.

وی افزود: اولین سوگواره علمی ـ فرهنگی امام رضا(ع) با هدف گفتمان‌سازی کتاب عیون در میان نخبگان حوزه و دانشگاه و عموم افراد علاقه‌مند شکل گرفت و  تقریباً اهداف ما در این سوگواره محقق شد، گرچه با نقطه مطلوب فاصله داشتیم. این اتفاق از طریق مصاحبه و نشست‌های علمی رقم خورد و بازتاب خوبی هم داشتیم که نمود آن در پیام مدیر حوزه و حمایت معنوی مراجع قابل مشاهده است.

راد تصریح کرد: برخی اهداف هم نیازمند زمان بیشتری است که قصد داریم در روزهای پیش رو و با اجرای طرح «10 محور صد نشست» آن را تداوم دهیم و در این راستا هر هفته یک نشست علمی برگزار خواهد شد. البته تقریبا تا سه ماه آینده عناوین نشست‌ها تعیین شده است و پیشنهادات جدید برای سه ماه آخر سال مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

مسئول دفتر قم بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی در پایان اظهار کرد: همان طور که آیت‌الله اعرافی بر لزوم اهتمام حوزویان به این کتاب مورد تأکید کرد، دبیرخانه سوگواره، منتظر پیشنهادات و نظرات حوزویان و دانشگاهیان است.