کد خبر: ۳۹۳۸۴۶۷

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۳۹۹ - ۱۱:۲۱

ایکنا از خانه‌های باز خدا گزارش می‌دهد؛

کرونا و بازگشت تاریخی به دورانی که کارکرد مساجد فقط اقامه نماز نبود

کارکرد مساجد در طول تاریخ اسلام منحصر به اقامه نماز نبوده بلکه آنها در همه بحران‌های اجتماعی در کنار مردم به عنوان پناهگاه مردمی فعالیت می‌کردند؛ عملکردی که در ابتدای شیوع کرونا نادیده گرفته شد اما اکنون به همت ائمه جماعت فعال، اقدامات مساجد چشمگیر است.

به گزارش ایکنا، اشتباه از همان روزها و هفته‌های اول شیوع کرونا رخ داد؛ اشتباهی که به دلیل نگاه غلط اما شایع به کارکرد مساجد صورت گرفت. متأسفانه بسیاری فکر می‌کردند که کارکرد مسجد فقط اقامه نماز جماعت است و همین تصور اشتباه موجب شد که در واکنش به شیوع کرونا و تعطیلی تمام مراکز تجمع مردم، مسجد نیز به عنوان محلی برای تجمع  بسته اعلام شود اما آیا خانه‌های خدا را می‌توان بست؟ اگر خانه‌های خدا بسته شوند پس مردم در مواجهه با مشکلات به کجا پناه ببرند؟ شناسایی نیازمندان ویژه هر محله در مواجهه با بحران و شناسایی نیازمندان حقیقی محلات از طریق کدام نهاد یا سازمانی بهتر از مساجد می‌تواند صورت گیرد؟

وقتی نگاه به مسجد فقط به عنوان محلی برای اقامه نماز باشد، نگاهی که در طول تاریخ اسلام هرگز سابقه نداشته و مساجد همیشه محل مواجهه با همه بحران‌ها و مسائل اجتماع بوده و روشن است که در بحران کرونا نیز تصمیم به بسته بودن مساجد گرفته می‌شود. البته از همان ابتدای شیوع کرونا، بسیاری از مساجد فقط نمازهای جماعت را تعطیل کردند و فعالیت خود را به عنوان یک نهاد مردمی خدمت‌رسان در بحران‌ها تشدید کردند. اما متأسفانه از قدرت تأثیرگذاری و آموزشی مساجد برای کنترل کرونا غفلت شد و در حالی که از همان روزهای اولیه می‌شد با آموزش ائمه جماعت از آنها برای آموزش و اطلاع‌رسانی و البته اقناع مردم برای رعایت مسائل بهداشتی استفاده کرد، این امر صورت نگرفت.

با تداوم شیوع کرونا و نمایان شدن عواقب اقتصادی و اجتماعی شدید این اپیدمی، مساجد به دو دسته تقسیم شدند؛ مساجدی که با محوریت امام جماعت، فعالیت در عرصه کمک به محرومان و نیازمندان را تداوم بخشیده و بر حجم کمک‌ها و اقدامات افزودند و مساجدی که همچنان مسئولان آنها معتقد هستند برای حفظ سلامت مردم باید مساجد را بست. از جمله ائمه جماعت فعال و موفق در این برهه می‌توان به عملکرد حجت‌الاسلام سیدمحمدتقی حسین‌زاده، امام جماعت مسجدجامع نظام‌مافی تهران، اشاره کرد.

وی با اعتقاد بر اینکه درهای مساجد نباید بسته باشد از ابتدای شیوع کرونا تاکنون 31 طرح همدلی اجرا و با فعال کردن صندوق قرض‌الحسنه مسجد، بیش از یک میلیارد تومان به مردم محله وام اعطا کرده است.

حسین‌زاده در گفت‌وگو با ایکنا با تأکید بر اینکه ائمه جماعت باید در این ایام جهادی کار کنند، گفت: صرف اینکه یک آیه و روایت بخوانیم کافی نیست، بلکه باید برای هر مسجد یک قرض‌الحسنه و یک مرکز نیکوکاری تأسیس کنیم. اکنون مردم به دریافت وام‌های قرض‌الحسنه به صورت آسان نیاز دارند. در مسجد ما این اقدام صورت گرفته است و در شش ماه اول سال ۸۳۰ میلیون تومان و در مهر و آبان ۵۵۵ میلیون تومان وام قرض‌الحسنه پرداخت کردیم. مردم صدقه نمی‌خواهند، بلکه قرض می‌خواهند، اما قرضی که به آسانی بگیرند، نه با ضامن‌های متعدد و سودهای کلان.

حجت‌الاسلام محمود ابوالقاسمی، امام جماعت مسجد زینبیه، واقع در منطقه ۱۰ تهران(پایین‌تر از میدان جمهوری، نواب) نیز از دیگر ائمه جماعات فعال در ایام کروناست. وی برای اینکه مردم همچنان در ایام کرونا بتوانند از مراسم‌ مذهبی استفاده کنند، منبر مسجد را به بیرون از مسجد برده و سخنرانی‌ها، مداحی‌ها و مراسم‌های مذهبی را در فضای باز برگزار می‌کند.

وی به حدی این طرح را موفق می‌داند که معتقد است تاکنون اشتباه می‌کرده که در مسجد منتظر مردم می‌مانده بلکه باید به سراغ مردم برود و حتی معتقد است بعد از اتمام کرونا نیز منبر را همچنان در بیرون از مسجد برپا نگه خواهد داشت. این مسجد نیز در ارائه کمک‌های معیشتی به مردم نیازمند فعال بوده است.

حجت‌الاسلام بهزاد مقیسه، مشاور معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد، نیز از فعال شدن 100 درمانگاه وابسته به مساجد برای کمک به بیماران مبتلا به کرونا خبر داده و اعلام کرده است بر تعداد این مساجد افزوده خواهد شد.

نمونه‌های مطرح شده در بالا فقط موارد معدودی از صدها مسجدی است که با محوریت امام جماعت خود در مقابل کرونا و آسیب‌های ناشی از آن بسیار موفق عمل کرده‌اند.

نظر مقام معظم رهبری در خصوص مساجد نیز تأییدی بر عملکرد گروه اول ائمه جماعت و فعال بودن مساجد در حوزه اجتماعی و کمک به مردم است. ایشان آموزش همگانی درباره راه‌های شیوع و شیوه‌های پیشگیری به صورت محله محور و با استفاده از ظرفیت مساجد و بسیج را خواستار شدند که بر همین اساس تشکیل قرارگاه‌های مقابله با کرونا در مساجد و رزمایش همدلی محله محور به عنوان طرحی از سوی مرکز رسیدگی به امور مساجد مطرح شد.

براساس این طرح مرکز رسیدگی به امور مساجد در هر یک از  23 منطقه شهرداری تهران یک قرارگاه منطقه‌ای ایجاد و یک مسجد به عنوان مسجد محوری و شاخص تعیین و به امدادرسانی و خدمت‌رسانی به مردم اقدام می‌کند. تا کنون بیش از 20 مسجد در 20 محله تهران فعال شده و هر روز نیز بر تعداد این مساجد اضافه می‌شود و در حال حاضر  نیز برخی از مساجد در حال توسعه اقدامات خود هستند؛ برای مثال در گذشته در توزیع اقلام و بسته‌های غذایی و بهداشتی فعال بودند اما فعالیت خود را در موضوعاتی همچون؛ غربالگری و پزشکی نیز فعال کرده‌اند.

تعداد مساجد فعال در غربالگری کرونا افزایش می‌‌یابد

با هماهنگی صورت گرفته با وزارت بهداشت بخشی از فرایند غربالگری و چک و کنترل کووید 19 در مساجد در حال انجام است و تصمیم بر این است که تعداد مساجد فعال در غربالگری کرونا افزایش پیدا کند. ائمه جماعت مساجد استان تهران نیز در مجتمع محراب دوره آموزشی نحوه همکاری با این طرح را خواهند گذراند و مسئولانی از هلال احمر، وزارت بهداشت و ... در این دوره ائمه جماعت را آموزش می‌دهند.

البته تمامی فعالیت‌های صورت گرفته در مساجد برای کمک به کاهش آسیب‌های کرونا با مشارکت مالی مردم و به صورت مردمی صورت می‌گیرد؛ یعنی هیچ کمک دولتی در این زمینه صورت نگرفته است و این اثبات می‌کند که مساجد همچنان مردمی هستند و وابستگی دولتی در این زمینه وجود ندارد.

مسئله مهم دیگری که این روزها در حوزه مساجد وجود دارد ارتباط و کمک مساجد محلات در مناطق بالای شهر به مساجد مناطق محروم‌تر است. بر این اساس مساجدی که توان مالی بیشتری دارند به عنوان معین مساجد مناطق محروم تعیین شده و اقلام بهداشتی و سبد کالا را برای توزیع در اختیار مساجد پایین شهر می‌گذارند که با این اقدام یکی از مشکلات توزیع اقلام معیشتی در میان نیازمندان و شناسایی نیازمندان حقیقی که کمکی دریافت نکرده‌اند نیز برطرف می‌شود.

کرونا ان‌شاءالله به زودی تمام خواهد شد اما شیوع این اپیدمی درس بزرگی را در حوزه مساجد داد و آن اینکه همانند همیشه نقش مساجد در بحران‌ها نه تنها نباید نادیده گرفته شود بلکه برای استفاده از این ظرفیت عظیم باید برنامه‌ریزی دقیقی انجام شود.