کد خبر: ۳۹۴۴۴۷۳

تاریخ: ۱۲ دی ۱۳۹۹ - ۱۰:۱۱

بررسی الگوپردازی مفهوم‌یابی از آیات قرآن کریم در فصلنامه «ذهن»

هشتاد و دومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «ذهن» با مقاله «الگوپردازی مفهوم‌یابی از آیات قرآن کریم با استفاده از دانش متن‎ کاوی رایانشی» روانه بازار نشر شد.

به گزارش ایکنا؛ هشتاد و دومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «ذهن» به صاحب‌امتیازی و مدیرمسئولی آیت‌الله علی‌اکبر رشاد منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «بی‌طرفی ارزشی در پذیرش نظریات با تأکید بر دیدگاه هیو لیسی»، «هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی عقل در نگره تفکیکی»، «استعاره و تمثیل در تحویل‌گرایی با تکیه بر تمثیل زیست‌شناسی سیستم‌ها»، «الگوپردازی مفهوم‌یابی از آیات قرآن کریم با استفاده از دانش متن‎ کاوی رایانشی»، «نسبت بین خودآگاهی و آگاهی به غیر در فلسفه ارسطو و ابن ‎سینا»، «بررسی مفهوم‌سازی استعاری «عمر سرمایه است» در سوره عصر»، «تأثیر فرهنگ بر ادبیات و برخی دلالت‌های معرفت‌شناختی آن»، «معناشناسی توصیفی اراده با تأکید بر روابط همنشینی و جانشینی».

الگوپردازی مفهوم‌یابی از آیات قرآن کریم

در چکیده مقاله «الگوپردازی مفهوم‌یابی از آیات قرآن کریم با استفاده از دانش متن‎ کاوی رایانشی» می‌خوانیم: «هدف مقاله تعیین مسیری برای تبیین فناورانه مفهوم‌یابی از آیات قرآن است. مفهوم‌یابی یکی از مراحل اصلی روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم است و در عین حال در سایر مطالعات مرتبط با فهم قرآن می‎تواند به کار گرفته شود. استفاده از دانش متن‌کاوی رایانشی برای پردازش متون، روشی متداول در فناوری دنیای امروز است. قرآن کریم نیز به عنوان یک متن و زبان مورد توجه این دانش قرار گرفته است. گام اول برای تحلیل هر متن تشکیل پیکره متنی است که متن را به داده‌های ساخت‌یافته تبدیل می‌کنند. در طراحی این پیکره‌ها از قواعد مختلفی از جمله قواعد متداول صرفی- نحوی استفاده می‌شود. آنچه انتظار داریم درنهایت به عنوان خروجی ماشین از آن بهره بگیریم، مفهوم‌یابی و استخراج دانش یا ابزارهایی برای تسهیل این کار است؛ لذا پس از تشکیل پیکره متنی، داده‌های نمونه برای استفاده در فرایند یادگیری ماشین برای مفهوم‌یابی آماده شده‌اند. این داده‌ها الگوهای ساده زبانی مبتنی بر پیکره متنی است که منجر به دریافت مفهوم می‌شود و می‎تواند در مراحل تکمیلی تدقیق شده، به سمت الگوهای پیشرفته سوق پیدا کند.»

مفهوم‌سازی استعاری «عمر سرمایه است»

در طلیعه مقاله «بررسی مفهوم‌سازی استعاری «عمر سرمایه است» در سوره عصر» آمده است: «استعاره در معنا‌شناسی شناختی سازوکاری ذهنی برای ساماندهی مفاهیم جهان اطراف و ابزاری برای بیان مفاهیم انتزاعی در قالب مفاهیم ملموس‌تر است. در قرآن کریم نیز با تکیه بر استعاره‌های مفهومیِ بدیع مفهوم‌سازیِ دقیق و جامعی از جهان و پدیده‌های آن ارائه شده است که بررسی آنها برای درک بهتر جهان‌بینی این کتاب آسمانی لازم است. این پژوهش با روش تحلیلی- تطبیقی به تحلیل مفهومی سوره عصر با محوریت استعاره مفهومی «عمر سرمایه است» پرداخته است. پی‌جویی عبارات استعاری در این موضوع در دیگر آیات قران کریم نشان می‌دهد که بسیاری از عباراتِ استعاریِ به ظاهر مستقل، نمودِ زبانیِ برقراری تناظر میان هستی‌های دو حوزه عمر و سرمایه است. این امر خود تأییدی دیگر بر اعجاز قرآن کریم در بهره‌مندی از نظام مفهومی کاملاً هماهنگ و به ‏هم ‏پیوسته است.»