کد خبر: ۳۹۶۸۰۹۳

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۰ - ۰۲:۳۰

تأملی بر مفاهیم بلند دعاهای کوتاه ماه رمضان/

گام هفدهم روزه‌داری؛ خدایا آرزومندی هستم که فقط تو امید منی

شرط قبولی دعا و برآورده شدن آرزوها این است که امیدت فقط به خداوند باشد و اگر دلت به جای دیگر گرم شد و امیدت به دیگری بود، بدان که حاجتت برآورده نمی‌شود.

به گزارش ایکنا، امید داشتن فقط و فقط به خدا، تنها رمز قبولی حاجت‌‎هاست. حاجاتی که گاهی ما را تا مرز ناامیدی می‌برد اما در مرز نهایی این ناامیدی، خدای همه بی‌کسان و ناامیدان منتظر است که ما او را و تنها او را بخوانیم.

در هفدهمین روز از ماه بندگی از خداوند می‌خواهیم: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ؛ ‏اللّهم اهدنی فیه لصالح الاعمال و اقض لی فیه الحوائج و الامال یا من لا یحتاج الی التّفسیر و السّؤال یا عالماً بما فی صدور العالمین صلّ علی محمدٍ و آل الطّاهرین؛ ای خدا، مرا در این روز به اعمال صالحه راهنمایی کن و حاجت‌ها و آرزوهایم را برآورده ساز. ای کسی که نیازمند شرح و سوال بندگان نیستی، ای خدایی که ناگفته به حاجات و به اسرار خلق آگاهی بر محمد و آل اطهار او درود فرست».

آیت‌الله مجتهدی شرح دعای روز هفدهم ماه مبارک رمضان را اینگونه آورده‌است: اللَّهُمَّ اهْدِنِی فِیهِ لِصَالِحِ الْأَعْمَالِ؛ خدایا در ماه رمضان مرا به اعمال صالح راهنمایی کن.

واعظی در قم به نام میرزا محمد تقی اشراقی بود، ایشان از قول والدشان نقل می‌کرد که سحر در نجف اشرف هفتاد تن از علما را دیدم که دعای ابوحمزه ثمالی را از حفظ در قنوت نماز  وتر می‌خواندند آن هم با حالت گریه لذا سعی کنید دعاها را خودتان بخوانید و سعی کنیم اهل عمل باشیم، در قدیم حرف با عمل توام بود اما الان فقط حرف است و شنیدن.

اهل منبر باید کلمات اهل‌بیت(ع) را برای مردم بیان کنند و «قال الصادق» و «قال الباقر» بگویند، نه اینکه تمامی مطالب منبر مسائل سیاسی، روزنامه و ... شود، محور اصلی مباحث و تعالیم اهل‌بیت(ع) باشد.

خدایا در ماه رمضان به اتیان اعمال صالح یاریم کن، توفیق بده اهل قرائت قرآن باشم که یکی از اعمال صالح تلاوت قرآن است؛ بهترین چیزها تلاوت قرآن است که زنگار دل را از بین می‌برد، مخصوصا در سحرها مقید باشید دو یا سه صفحه قرآن بخوانید؛ استغفار نیز زنگ دل را می‌برد، دست بر سر یتیم بکشی نیز زنگ دل را از بین می‌برد.

وَ اقْضِ لِی فِیهِ الْحَوَائِجَ وَ الْآمَالَ؛ خدایا احتیاجات مرا برآورده کن و هر آرزوی شرعی که دارم برای من مستجاب کن. شرط قبولی دعا و برآورده شدن آرزوهای تو این است که امیدت فقط به خدا باشد و اگر دلت به جای دیگر گرم باشد و امیدت به دیگری بود، بدان که حاجتت برآورده نمی‌شود.

چه زمانی دعا استجابت می‌شود؟

دعای تو زمانی مستجاب می‌شود که از همه نا امید بشوی و آن وقت، زمان استجابت دعای توست.

برای برآورده شدن حاجات خود توسل به اهل‌بیت(ع) داشته باشید، مخصوصا به حضرت نرجس خاتون(س) مادر امام زمان(عج)؛ حدود ۳۰ الی ۴۰ سال قبل یکی از اولیای الهی این مطلب را به من آموختند و به هر کسی که گفته‌ام از توسل به حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها) نتیجه گرفته‌اند.

ایشان مادر ولی وقت است، اگر شما به ایشان متوسل شوید و مادر با امام زمان(عج) در میان بگذارد، حضرت نیز درخواست مادر بزرگوارشان را رد نمی‌کند و این توسل بسیار راهگشا و مجرب است و سرعت در اجابت، از خصوصیات توسل به حضرت نرجس خاتون است.

یَا مَنْ لاَ یَحْتَاجُ إِلَی التَّفْسِیرِ وَ السُّؤَالِ؛ ای خدایی که احتیاج نداری که من حاجتم را برای تو تفسیر و شرح کنم، چراکه خداوند عالم است به گرفتاری و مشکل من، نه تنها خداوند نیاز به شرح و تفسیر حاجاتمان ندارد، بلکه ائمه (ع) نیز اینگونه‌اند، چراکه عالم به حاجات و دعاهای ما هستند. خدایا برای برآورده کردن حاجات ما، حتی احتیاج به شنیدن درخواست ما  نداری کسانی که از تو درخواستی نیز ندارند تو کار آن‌ها را راه می‌اندازی، در دعای ماه رجب می‌خوانید که:

« یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ سَأَلَهُ یَا مَنْ یُعْطِی مَنْ لَمْ یَسْأَلْهُ وَ مَنْ لَمْ یَعْرِفْهُ تُحَنُّناً مِنْهُ وَ رَحْمَةً؛ ای خدایی که اعطاء می‌کنی حاجات کسانی را که از تو درخواست می‌کنند و به‌جا می‌آوری حاجات کسانی را که از تو درخواست نکرده‌اند و تو را نمی‌شناسند».

«یَا عَالِماً بِمَا فِی صُدُورِ الْعَالَمِینَ؛ چرا تو احتیاج به تفسیر و توضیح حاجات بندگانت نداری، برای اینکه تو عالم  هستی به هر امری که در دل بندگانت است، تو با خدای خود باش تا خدا کارت را درست بکند». صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِین؛ خدایا درود بفرست بر محمد و خاندان طاهر و پاک او.

{$sepehr_media_2037182_400_300}

حجت‌الاسلام روح‌الله بیدرام، نویسنده و پژوهشگر دینی در کتاب «نجوای روزه‌داران» در تفسیر دعای روز هفده ماه رمضان آورده است:

هدایت و راهنمایی به سمت اعمال صالح

برای هدایت دو معنای کلی بیان شده است: ۱.هدایت تکوینی ۲.هدایت تشریعی.

عمل صالح مفهوم واضح و روشنی دارد که چندان نیاز به توضیح ندارد و قرآن در مواردی آن را در مقابل «عمل سوء» قرار داده و از این طریق تفسیر آن را به «عمل نیک» تأیید کرده مثلاً در سوره‌ فصلت آیه ۴۹ و سوره‌ «جاثیه» آیه‌ ۱۵ چنین می‌فرماید: «هر کس کار نیک انجام دهد به سود خود و هر کس کار بد انجام دهد به زیان خود، انجام داده است».

آثار عمل صالح: الف- آثار اخروی عمل صالح: ۱.پاداش آنان در نزد خداست  ۲.پاداش نیکو برای آنان است  ۳. امنیت از ترس های قیامت  ۴.آنها داخل بهشت می شوند  ۵.امید است از رستگاران باشند  ۶.پاداش مضاعف

ب- آثار دنیوی عمل صالح: ۱.تکامل ایمان  ۲.زندگی پاکیزه  ۳. نورانیت و روشنی  ۴. محبوبیت در دل مردم  ۵.مایه آمرزش گناهان  ۶. ترفیع درجه و توفیق  ۷. خلافت در زمین  ۸. استجابت دعا

چهار عامل برای توفیق انجام عمل صالح: ۱.یاد خدا ۲.توبه ۳.صبر ۴.روزی حلال

موانع انجام عمل صالح: ۱. پیروی هوای نفس  ۲. استکبار  ۳. شرک عبادی  ۴.حب دنیا

برآورده شدن حوائج و آرزوها

انسان دارای نوعی فقر ذاتی است و قرآن کریم این موضوع را چنین بیان کرده است: «یَا اَیُّها النَّاسُ اَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَی اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ؛ ای مردم، شما محتاج به خدایید و خداوند تنها بی‌نیاز و ستوده است». فقر، منحصر در مخلوقات و خصوصا در انسان است و بی‌نیازی منحصر در ذات خداوند می‌باشد، او غنی بالذّات است و انسان‌ها فقیر بالذّات و نمی‌توانند بوسیله چیزی غیر از خدا، به بی‌نیازی دست یابند.

مراتب و درجات حوائجی که متوجه انسان مسلمان می‌شود: ۱.حوائج مادی ۲.حوائج معنوی.

شرط قبولی دعا و برآورده شدن آرزوها این است که امیدمان فقط به خدا باشد. شرایط استجابت دعا: ۱. ارتباط مداوم با خدا در هر حال ۲. دعا باید از صمیم قلب باشد ۳. اعتماد به خدا و اطمینان به اجابت او ۴. قطع امید از غیر خدا و امید و اطمینان به خداوند ۵. همراه با تلاش و تدبیر ۶. حالت تضرع و دلى شکسته ۷. مکان دعا در استجابت تأثیر دارد ۸. زمان دعا ۹. توسل به چهارده معصوم ۱۰. غسل توبه و نماز ۱۱.طهارت و پاکی از هرگونه آلودگی ظاهری و باطنی ۱۲. صلوات فرستادن بر پیامبر اکرم(ع) و ائمه اطهار(ع) ۱۳. دعای دسته‌جمعی ۱۴. دعا برای دیگران

موانع استجابت دعا

اگر حاجتی مورد نظر باشد و با دعا حاصل نشود، سبب عدم اجابت را انسان باید در اعمال و کارهایش جستجو کند، ‌چون پیش‌آمدها و حوادث و یا عدم پذیرش دعاهای انسان بدون ارتباط با عمل انسان نیست.لذا در دعای کمیل در این زمینه آمده: «اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تُغَیِّرُ النِّعَمَ اَللّهُمَّ اغْفِرْ لىَ الذُّنُوبَ الَّتى تَحْبِسُ الدُّعاَّءَ اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنُوبَ الَّتى تُنْزِلُ الْبَلاَّءَ؛ خدایا بیامرز برایم گناهانی که دگرگون می‌سازد، نعمت‌ها را، خدایا بیامرز برایم گناهانی که از اجابت دعا جلوگیری می‌کند، خدا بیامرز گناهانی را که سبب نزول حوادث ناگوار می‌شود».

خدا نیاز به شرح و سؤال ندارد

خداوند متعال می‌فرماید: «یَعْلَمُ مَا فِی السَّمَوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ یَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَ مَا تُعْلِنُونَ وَ اللَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُور؛ آنچه در آسمانها و زمین است را می‌داند و از آنچه پنهان و یا آشکار می‌کنید، آگاه است و خداوند آنچه را در سینه‌هاست، می‌داند. خالق بشر، محال است که از جزئیات وجود او بی‌خبر بماند، آن هم خلقتی که دائم و مستمر است، زیرا لحظه به لحظه فیض وجود از ناحیه خداوند به موجودات می‌‌رسد. چگونه ممکن است او از ظاهر و باطن ما بی‌خبر باشد، در حالی که خدای متعال از رگ گردن به ما نزدیکتر است: وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ.

صلوات در دعا موجب استجابت دعا

در حکمت ۱۶۳ نهج البلاغه آمده است: «اِذا کانَت لَکَ اِلی اللهِ سُبحانَهُ حاجَةً،فَابدَء بمَسئَلَةِ الصَّلوة عَلیَّ النَّبِیِّ صَلیَّ اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ ثُمَّ اسئل حاجَتَکَ،فَاِنَّ اللهَ اَکرَمُ مِن اَن یَسئَلَ حاجَتَین فَیَقضِیَ اِحدیهُما وَ یَمنَعُ الاُخری؛ هرگاه از خدای سبحان درخواستی داری، بر پیامبر اسلام(ص) درود بفرست سپس حاجت خود را بخوان، زیرا خداوند بزرگوارتر از آن است که از دو حاجت درخواست شده، یکی را برآورده و دیگری را بازدارد».