کد خبر: ۴۰۹۹۱۴۸

تاریخ: ۲۳ آبان ۱۴۰۱ - ۰۹:۵۱

امین شمشیری:

یاسر الحبیب و شیعه انگلیسی بر آتش تفرقه می‌دمند

حجت‌الاسلام امین شمشیری، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه، گفت: اگر انقلاب اسلامی و رهبری مقام معظم رهبری نبود خون‌های زیادی به خاطر دمیدن بر آتش تفرقه از سوی وهابیت و برخی فرقه‌ها و افراد منسوب به اهل سنت و شیعه مانند شیعه انگلیسی ریخته می‌شد.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین امین شمشیری، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه، یکشنبه 21 آبان ماه در ادامه سلسله جلسات خود با موضوع «آشنایی با فرق انحرافی» با اشاره به پیشینه این بحث، گفت: در بین مسلمین از دوره خود پیامبر(ص) اختلافاتی وجود داشت ولی اختلافات دنیوی بوده است زیرا اعراب آن روز دنبال پرسشگری نبودند بلکه بیشتر بر سر امور دنیا و غنائم حتی با پیامبر(ص) هم برخوردهای ناشایستی داشتند ولی هیچکدام از این اختلافات منجر به تشکیل فرقه و فرق نشده بود و قدرت پیامبر(ص) هم مانع آن بود.

وی با بیان اینکه برخی مدعی دروغین نبوت بودند مانند مسیلمه کذاب، افزود: البته اینها هم دعوای درون‌دینی و فرقه‌ای نداشتند بلکه ادعای نبوت کرده تا منافعی به دست آورند بنابراین شکل‌گیری اختلافات عقیدتی بعد از رحلت پیامبر(ص) شروع شد؛ بغدادی که متوفای 429 است از منابع درجه یک مباحث ملل و نحل است. او که گرایش غیرشیعی هم دارد در کتابش آورده که مسلمین تا زمان حیات پیامبر(ص) یک روش و منهج واحدی در اصول و فروع دین داشتند و اولین اختلاف بین آنها، اختلاف بر سر خود حیات ایشان شکل گرفت یعنی اینکه آیا پیامبر هم می‌میرد یا مانند عیسی(ع) عروج کرده است و برخی این عقیده یعنی عروج را داشتند.

شمشیری تصریح کرد: دومین اختلاف هم از نگاه بغدادی بر سر مکان دفن نبی(ص) بود، اهل مکه گفتند پیامبر در مکه به دنیا آمد و قبله آنجا بوده و از آنجا مبعوث شده و اجدادش در آنجا بوده‌اند بنابراین در مکه دفن کنیم و برخی گفتند مدینه دار هجرت و انصار او بوده است و در مدینه دفن کنیم و حتی برخی گفتند که در سرزمین قدس و بیت‌المقدس دفن کنیم زیرا حضرت ابراهیم(ع) در آنجا مدفون است. البته اینها سبب فرقه‌گرایی نشد.

امامت؛ اولین موضوع اختلافی بین مسلمانان

وی افزود: اختلاف سوم از نگاه بغدادی، اختلاف در امامت بود که ریشه فرقه‌گرایی در اسلام همینجاست نه بحث وفات پیامبر و محل دفن و ...؛ بغدادی میراث و فدک و اصحاب جمل و ... را مورد اشاره قرار داده است. به هر روی آغاز فرقه‌گرایی مذهبی و سیاسی در قرن اول و بعد از وفات پیامبر(ص) بوده است و بعدا قضایایی بین شیعه و سنی پیدا شد و گسترش یافت.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه این تجربه پیش روی ماست و باید مراقب باشیم، اضافه کرد: بعد از ایجاد اختلاف و فرقه‌فرقه شدن دانشمندان هر فرقه‌ای برای اثبات خودشان اقدام به نوشتن کتاب می‌کردند ولی چون در قرن اول، نگارش سخت و دشوار و کاغذ کم بود شروع آثار درباره ملل و نحل از اوایل قرن سوم شروع شد چون فرهنگ‌های مختلف و نهضت ترجمه به سرزمین‌های اسلامی هجوم آورد.

وی افزود: آثار رومی‌ها، هندی‌ها و ایرانی‌ها وارد سرزمین‌های اسلامی و 72 فرقه ایجاد شد. در قرن سوم اولین کتابی که نوشته شد کتاب الفرق نوشته ابویوسف یعقوب بن اسحاق اهوازی(ابن سکیت) شیعه مذهب بود و متوکل ملعون او را به خاطر ابراز ارادت به خاندان اهل بیت(ع) او را شهید کرد. متوکل از او خواست که مقایسه‌ای بین فرزندان او و فرزندان امام علی(ع) برقرار کند و او گفت که قنبر، غلام علی(ع) برتر از تو و فرزندانت است چه رسد به علی(ع) و فرزندانش.

شمشیری اضافه کرد: کتاب دیگر، کتاب «المقالات» ابوعیسی وراق ایرانی و شیعه‌مذهب است. المقالات معمولا مجموعه مباحثی در مورد عقاید کلامی خاص است مثلا فرد به توحید پرداخته و دیدگاه شیعه را در مورد توحید بیان کرده است یا به امامت پرداخته و آن را از دید شیعه توضیح داده است لذا مقالات الفرق در طول تاریخ اسلام زیاد نوشته شده است.

آغاز ملل و نحل‌نویسی از قرن 3

این پژوهشگر تصریح کرد: کتاب دیگر در قرن سوم، المقالات نوشته محلبی بغدادی از 245 است، او جهمی‌ و جبری مسلک بوده است. به هر حال روند ملل و نحل‌نویسی از قرن سوم شروع شد و در قرن 5 به اوج خود رسید و در قرن ششم، شهرستانی ملل و نحل نوشت و بعد از آن دیگر خبری نبوده است و تا الان همه جیره‌خوار علمی او هستند؛ البته او سنی است و فضای کلامی آلوده‌ای دارد و شیعه را زده است ولی چاره‌ای جز مطالعه این نوع آثار نداریم.

وی افزود: در قرن چهارم کتاب «التنبیه و الرد علی اهل الاهواء و الدبع» توسط عبدالرحمان ملطی مقرء(مسلط به قرائت) آن را نوشته است. او از فقیهان شافعی بوده است. کتاب دیگر در قرن چهارم، مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین، نوشته ابوالحسن اسماعیل اشعری، بنیانگذار کلام اشعری است و بعد از او اشعریون در ملل و نحل سخن گفتند و الان مشکل ما در جهان اسلام با روشنفکران اشعری است و نه معتزلی و در بین اهل سنت، آینده اسلام در دست این گروه است.

رویه صحیح در ملل و نحل‌نویسی

شمشیری ادامه داد: کتاب دیگر المقالات نوشته ابن محمود ماتریدی سمرقندی است ولی کتابش در دسترس نیست. المقالات فی اصول الدیانات، دیگر کتابی است که توسط مسعودی شیعی نوشته شده است. مروج الذهب از جمله آثار اوست، وی فردی بی‌طرف بوده است. برخلاف عمده آثار ملل و نحل که عمدتا قضاوت‌های سوگیرانه داشته‌اند. مسعودی از این جهت مهم است که توصیف دقیق بی‌طرفانه دارد و همین توصیف دقیق باعث نابودی دیگران است. مذهب او معلوم نیست ولی الان بیشتر تحقیقات نشان داده شیعه بوده است.

وی افزود: کتاب دیگر، الفرق نوشته شیخ صدوق است البته ایشان در عقاید قوی نیست برعکس حدیث، کتاب دیگر، التمهید اثر باقلانی از بزرگان اشاعره بود و در بغداد سکونت داشت و در آنجا از دنیا رفت و وی متکلم بی‌نظیری در دوره خودش بود.

شمشیری تصریح کرد: کتاب مهم و منبع در این باره، کتاب الفصل ابن حزم است. دو نفر در دوره ما یعنی رسول جعفریان و آقانوری در مورد این کتاب، نوشته‌های خوبی دارند. البته ما با رویه آقانوری خیلی موافقت نداریم چون رویه روشنفکرانه دارد. آقای جعفریان در مورد الفصل گفته که این کتاب از مشهورترین آثار کلامی است که توسط یکی از پرکارترین دانشمندان اهل سنت نوشته شده است.

وی ادامه داد: نویسنده سنی حدیثی‌مسلک، آن را به روش تحلیلی توصیفی برای رد و انکار سایر عقاید اسلامی نوشته و بخش زیادی از آن در مناقشه و جدال با سایر فرق اسلامی و با هدف اثبات کفر آنان است گرچه رسالت اصلی آن تبیین موضوعات کلامی چهار قرن اول است.

استاد حوزه علمیه افزود: ابن حزم در برابر فرقه‌های درون اسلام حساسیت ویژه نشان داده و همه را تکفیر کرده است و چه خون‌هایی در دوران اینها و بر اثر چنین افکاری ریخته نشده است، خدا را شکر کنیم که ما در دوره انقلاب هستیم و اندیشه انقلاب اسلامی، اندیشه وحدت‌گرایی و تقریب است و از تکفیر مبراست.

اتهامات نادرست به شیعه

شمشیری اظهار کرد: ابن حزم ظاهری، در بخشی از اثرش اتهام نادرستی را به شیعه زده و گفته است که همه امامیه و متکلمین معتقد به تحریف و تبدیل لفظی آیات قرآن هستند و علم خدا را محدث می‌دانند؛ از جمله اعتقادات آنها این است که برخی گیاهان را نخورید زیرا روییده از خون حسین(ع) است. ولی آیا واقعا شیعیان چنین تفکراتی دارند؟ این نحو سخن گفتن نشانه غرض‌ورزی است و حتی اگر اقلیتی از شیعه چنین تفکراتی داشته باشند کسی نباید آن را به همه شیعه نسبت دهد و چنین سخن گفتنی عقوبت اخروی بدی به دنبال دارد.

شمشیری اضافه کرد: در قرن ششم کتاب مهم درباره ملل و نحل، نوشته شهرستانی است که کتابی ضابطه‌مند و جامع و معروف است و گل کرده است. کتب دیگری مانند تلبیس ابلیس ابن جوزی هم نوشته شده ولی در ملل و نحل، تخصصی نیست. از قرن ششم به بعد دوره افول کارهای فرقه‌ای به صورت ملل و نحلی بوده است.

وی با بیان اینکه متاسفانه در کتب ملل و نحل، اتهامات زیادی علیه شیعه وجود دارد که برخی نمونه‌های آن مانند تحریف قرآن ذکر شد، تاکید کرد: در دوره معاصر آثار ملل و نحل عمدتا با موضوع ادیان و فرق نوشته می‌شود. در دوره انقلاب به خاطر فعالیت‌های وهابیون برضد انقلاب و تشیع، ردیه‌های زیادی بر آثار آنها نوشته شد. در 25 سال اول انقلاب به اندازه تمامی قرون قبل علیه شیعه کتاب نوشتند و با گسترش فضای مجازی مجددا بر آتش اختلافات بین شیعه و سنی دمیده شده است و اگر رویکرد انقلاب اسلامی نبود خون‌های زیادی ریخته می‌شد.

شمشیری بیان کرد: ما نمی‌گوییم از شیعه‌بودن خودمان دست برداریم ولی باید بدانیم دشمنان و در راس آن آمریکا و اسرائیل از هر نوع اختلاف مذهبی و ... سود جسته و عمدا در صدد آتش‌افروزی بین شیعه و سنی هستند و همه مردم باید مراقب باشند.

فعالیت‌های مخرب برخی منسوبین به شیعه

شمشیری افزود: متاسفانه برخی افراد مانند یاسرالحبیب و شیعه انگلیسی هم کارهای ناپسندی می‌کنند یا برخی دیگر کتاب قطور می‌نویسند که ثابت کنند پیامبر(ص) العیاذبالله؛ توجهی به ناموس نداشته است در صورتی که انسان عاقل چنین کارهایی نمی‌کند، اینها در آتش تفرقه می‌دمند و انگلیس هم کمک و حمایت می‌کند و ضرر آن به جیب همه مسلمین می‌رود.

وی افزود: ابوزهره فرد دیگری است که کتاب تاریخ المذاهب الاسلامیه را نوشته است. سامی النشار هم اثری در این زمینه تولید کرده است همچنین در شیعه محمدجواد مشکور،  کارکرده و زحمت کشیده و فرق نوبختی و بغدادی را تصحیح کرده است. آیت‌الله جعفر سبحانی هم کتبی در مورد مذاهب و فرق دارد و تولیدات مفصلی در این زمینه دارند که در نرم‌افزار نور موجود است همچنین مجموعه مؤسسه امام صادق(ع) هم که تحت اشراف ایشان است آثار زیادی در این باره و سایر مباحث کلامی دارد.