کد خبر: ۴۱۲۹۸۹۸

تاریخ: ۰۶ فروردين ۱۴۰۲ - ۰۱:۱۴

۳۰ روز،۳۰ نکته /4

افراد بالغی که روزه بر آنان واجب نیست

«رساله نماز و روزه»، مطابق با آخرین فتاوای مرجع عالی‌قدر، آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(مد ظله‌العالی) در مسائل مربوط به ابواب فقهی نماز، روزه و اعتکاف در قالب ۱۰۰۹ مسئله شرعی تنظیم شده است.

«روزه از مهم‌ترین برنامه‌های خودسازی در ادیان آسمانی است و بر امت‌های پیشین نیز واجب بوده است. از دستاوردهای آن، پیدایش حالت‌های معنوی و صفای باطن، چشیدن طعم گرسنگی و تشنگی، بیداری حس همدردی با محرومان، تقویت اراده و خویشتن‌داری در برابر خواسته‌های نفس و یادآوری عطش و گرسنگی قیامت است.

نقش روزه در سلامتی و تنظیم سوخت‌وساز دستگاه‌های بدن نیز ثابت شده است. حدیث نبوی «صُومُوا تَصِحُّوا» به همین تاثیر اشاره دارد و علاوه بر این موارد، خداوند اجر عظیمی به روزه‌داران خواهد داد. از طرف دیگر تاثیر روزه بر کاهش فشار غریزه جنسی، همچنین ورزیدگی و تمرین برای تحمل شرایط دشوار و محدودیت‌های غذایی و تربیت‌ انسان‌های بااراده، خودساخته، مقاوم و قانع از برکات دیگر این عبادت به شمار می‌رود که در ماه مبارک رمضان انجام می‌گیرد.»

این‌ عبارات بخشی از مقدمه«رساله نماز و روزه؛ مطابق با فتاوای مرجع عالی‌قدر آیت‌الله العظمی خامنه‌ای» در بخش «روزه» است. ایکنا به انگیزه آغاز ماه مبارک رمضان و بهره‌مندی بیشتر مخاطبان محترم روزه‌دار، هر روز یک نکته از نکات مهم و کاربردی این کتاب را انتخاب و منتشر می‌کند.

درست است که روزه هم‌چون نماز بر همه افراد مکلف شده واجب است، اما روزه به دلیل شرایط ویژه و ارتباط آن با توان جسمی فرد مکلف، استثنائاتی دارد و تحت شرایط خاص و در برهه‌ای از زندگی افراد مکلف واجب نیست.

مثلا در مسئله 954 «رساله نماز  روزه» درباره برخی از افرادی که روزه بر آنان واجب نیست، می‌خوانیم:

«زن بارداری که زایمان او نزدیک است؛ اگر می‌ترسد که روزه برای جنین یا خودش ضرر داشته باشد، روزه بر او واجب نیست و در صورت اول - یعنی ضرر برای جنین - باید برای هر روز یک مُد طعام یعنی گندم یا جو و مانند این‌ها به عنوان فِدیه* به فقیر بدهد و بعد از ماه رمضان نیز قضای آن را به جا آورد.

در صورت دوم که برای خودش ضرر دارد، باید روزه‌هایی را که نگرفته، قضا نماید و بنا بر احتیاط فدیه نیز بدهد.

در مورد زنی که زایمان او نزدیک نیست، پرداخت فدیه مبنی بر احتیاط وجوبی است.»

*فِدیه؛ مقدار مال معینی است که برای جبران عبادتی که از روی عذر انجام نشده، پرداخت می‌شود.

همچنین در مسئله 956 تاکید شده است:

«اگر زن شیرده - خواه مادر بچه یا دایه - به دلیل ترس از کم یا خشک شدن شیر، می‌ترسد روزه برای کودک ضرر داشته باشد، روزه بر او واجب نیست و باید برای هر روز فدیه بدهد و قضای روزه را هم بعدا بگیرد؛ اما اگر روزه برای خود زن ضرر داشته باشد، بنا بر احتیاط فدیه واجب است.»

طبق مسئله 958 هم:

«پیرمرد یا پیرزنی که گرفتن روزه برایشان مشقت دارد، گرفتن روزه بر آنان واجب نیست و باید برای هر روز یک مُد طعام - مانند گندم، جو، برنج - به فقیر فدیه بدهند.»

افراد بالغ و مکلف دیگری هم هستند که تحت شرایطی روزه بر آنان واجب نیست که افراد و شرایط آن در «رساله نماز و روزه» به اختصار و ساده بیان شده است؛ برای اطلاع آن می‌توان به متن اصلی کتاب مراجعه کرد.

از مهم‌ترین ویژگی‌های این رساله این است که علاوه بر ساده‌نویسی، برای تسهیل در فهم، برخی مسائل دشوار و اصطلاحات فقهی نیز در انتهای کتاب فصل مستقلی با عنوان اصطلاح‌نامه فقهی در نظر گرفته شده است.

همچنین، علاقه‌مندان برای تهیه این رساله موضوعی و خلاصه که در ۱۸۲ صفحه گردآوری و با بهای ۲۵ هزار تومان  از طرف انتشارات انقلاب اسلامی روانه بازار شده است، می‌توانند به سایت انتشارات به نشانیkhameneibook.ir  مراجعه، یا با شماره‌های ۰۲۱۶۶۴۹۳۵۴۸ و ۰۲۱۶۶۴۸۳۹۷۵ فروشگاه مرکزی، ۰۲۵۳۷۷۰۲۸۵۲ فروشگاه قم و ۰۵۱۳۲۲۸۱۲۲۵ فروشگاه مشهد مقدس تماس بگیرند.