کد خبر: ۴۱۷۷۸۶۲

تاریخ: ۰۳ آبان ۱۴۰۲ - ۱۷:۵۱

آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی:

حفظ نسب از مصادیق عدل و گم‌شدن آن، مصداق ظلم است

استاد درس خارج حوزه علمیه گفت: ظلم فقط این نیست که جان و مال کسی مورد تجاوز قرار بگیرد بلکه حفظ نسب از مصادیق عدل و گم‌شدن آن مصداق بارز ظلم است لذا ما از مراکز درمان ناباروری و متولیان امور می‌خواهیم فکری برای این کار بکنند و از راه لقاح اجنبی و اجنبیه این کار را نکنند و تدابیری برای تلقیح زوج و زوجه بیاندیشند.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه و استاد درس خارج در نشست علمی «پیامدهای منفی اهدای اسپرم» که در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) برگزار شد با بیان اینکه اگر کسی، فرد دیگری را به شخص ثالثی از جهت فرزندی نسبت دهد در حالی که فرزند او نیست، حرام است، گفت: این مسئله نشان می‌دهد که مسئله نسب چقدر در اسلام مهم است لذا قرآن کریم فرمود: ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ ۚ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آبَاءَهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَمَوَالِيكُمْ ۚ وَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ فِيمَا أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَلَٰكِنْ مَا تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ ۚ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا؛ شما پسرخوانده‌ها را به پدرانشان نسبت دهید که این نزد خدا به عدل و راستی نزدیک‌تر است و اگر پدرانشان را نشناسید (باز فرزند وارث‌ بر شما نیستند بلکه) در دین برادران و یاران شما هستند، و در کار ناشایسته‌ای که به خطا کنید بر شما گناهی نیست لیکن آن کار زشتی که به عمد و با اراده قلبی می‌کنید بر آن گناه مؤاخذه می‌شوید، و (اگر از این هم پشیمان شوید و توبه کنید باز) خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.

وی با تأکید بر اینکه بر اساس این آیه شریفه اگر کسی را بخواهید بی دلیل پدر فرد دیگری قرار دهید جایز نیست، اظهار کرد: این تعبیر در روایت بسیار عجیب است؛ فرموده است: سرکش‌ترین افراد نسبت به خدا کسی است که دیگری را در حالی که قاتل نیست، بکشد و ضارب لغیر ضاربه(بزند کسی را که ضارب نبوده است)و اینکه کسی را به غیرپدرش نسبت بدهد؛ تعبیر روایت این است که «فهو کافر» یعنی چنین فردی کافر است.

وی بیان کرد: مسئله تبنی از رسوم جاهلیت و اوایل اسلام بود و الان هم در بین کفار وجود دارد؛ مراد از فهو کافر کفر اعتقادی نیست چون مستلزم انکار توحید و نبوت نیست؛ کفر فقهی هم مراد نیست ولو اینکه نسب خیلی مهم است لذا فهو کافر یعنی این کار شبیه به کار کفار است.  یکی از تفاسیر اهل سنت دوره معاصر را که دیدم او هم این احتمال را داده است و این بابی را برای انسان باز می‌کند، یعنی این مسلمان خودش را شبیه به کفار کرده است. البته در برخی روایات دارد که کافر بما انزل‌الله و انزل‌الله ادعوهم لآبائهم است. فهو کافر یعنی خودش را در جرگه و زمره کفار قرار داده، یعنی یکی از وجوه تشبه به کفار، تَبَنًی است.

آیت‌الله فاضل لنکرانی تصریح کرد: آنچه ما عرض می‌کنیم این است که اگر قول به جواز در تلقیح اجنبی و اجنبیه رواج یابد باعث گم‌شدن نَسَب در خیل عظیمی از انسان‌ها و نسل آینده خواهد شد و معلوم نبودن نسب تبعات و آثار منفی بسیار زیادی دارد؛ برخی می‌گویند آسمان که به زمین نمی‌آید که زید و عمرو را فرزند دیگری بدانیم ولی خداوند فرموده است ظلم فاحشی بر یک انسان است و خلاف عدالت خواهد بود.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم اضافه کرد: ظلم فقط این نیست که جان و مال کسی مورد تجاوز قرار بگیرد بلکه حفظ نسب از مصادیق عدل و گم‌شدن آن مصداق بارز ظلم است لذا ما از مراکز درمان ناباروری و متولیان امور می‌خواهیم فکری برای این کار بکنند و از راه لقاح اجنبی و اجنبیه این کار را نکنند و تدابیری برای تلقیح زوج و زوجه بیاندیشند.

وی در پاسخ به این پرسش که «آیا کسانی که رحم همسرشان قابلیت نگهداری ندارد ولی از طریق تقویت سلول‌های بنیادی خودش و یا همسرش بتواند تلقیح کنند، ایرادی دارد؟»، تأکید کرد: از جهت فقهی هیچ مشکلی ندارد یعنی اگر سلول بنیادی خود مرد و یا زن تقویت شود ایرادی وجود نخواهد داشت ولی لقاح اجنبی در هر شکل آن حرام است و جایز نیست.