کد خبر: ۴۲۲۵۱۳۲

تاریخ: ۱۶ تير ۱۴۰۳ - ۱۳:۵۵

اعمال ماه محرم

روزه‌داری دهه اول و عزاداری برای اباعبدالله الحسین(ع) در کنار اقامه نمازهای ویژه ماه محرم، توصیه‌شده‌ترین اعمالی است که می‌توان با تمسک به آنها محرمی پرفیض‌تر را تجربه کرد.

فردا آغاز ماه محرم است و «جرس فریاد می‌دارد که بربندید محمل‌ها»؛ مهیا شوید قرار است امسال هم به یاد مظلومیتی عظیم عزای سرور و سالار شهیدان را برپا کنیم. کار امام حسین(ع) هرگز زمین نمی‌ماند؛ این را همه عاشقان این خاندان می‌دانند و تجربه کرده‌اند و این ماییم که باید بشتابیم که در این محفل بزرگ هر آنچه از دستمان برمی‌آید برای اعتلای نام حسین(ع) انجام دهیم.

امروز نوبت ماست که حسین(ع) را بشناسیم و بشناسانیم و یقین داریم فردای قیامت، ایشان ما را در محشر قیامت خواهد شناخت که برایش سیاه پوشیدیم، عزاداری کردیم و هرگز اجازه ندادیم نام و یادشان فراموش شود.

برای شب و روز اول ماه محرم و برخی روزهای دیگر این ماه اعمال مستحبی ذکر شده است که انجام این اعمال زمینه بهره‌مندی بیشتر از فیوضات این ماه را فراهم می‌کند.

اعمال روز آخر ماه ذی‌الحجه یا شب اول ماه محرم

نماز: شب اول ماه محرم چند نماز دارد که از جمله آنها نمازی دو رکعتی است که در هر رکعت بعد از حمد ۱۱ مرتبه سوره‌ توحید خوانده می‌شود. در فضیلت این نماز آمده است که: خواندن این نماز و روزه داشتن روزش موجب امنیت است و کسی که این عمل را انجام دهد، گویا تمام سال بر کار نیک مداومت داشته است.

احیای شب اول محرم و انجام دعا و نیایش نیز از اعمال توصیه شده شب اول محرم الحرام است.

اعمال روز اول محرم

از امام محمد باقر(ع) روایت شده است که هر کس روز اول ماه محرم را روزه بدارد، خداوند دعایش را اجابت می‌کند، همانگونه که دعای زکریا(ع) را اجابت کرد. همچنین برای این روز نمازی دو رکعتی توصیه شده است که پس از اقامه آن سه بار دعای «اللّهم انت الاله القدیم و هذه سنهٌ جدیدهٌ فاسئلک فیها العصمه من الشیطان و القوَّه علی هذه النّفس الامّاره بالسُّوء؛ بارالها! تو خدای قدیم و جاودانی و این سال، سال نو است، از تو می‌خواهم که مرا در این سال از شیطان حفظ کنی و بر نفس اماره (راهنمایی کننده) به بدی پیروز سازی» باید خوانده شود.

امام رضا(ع) نیز فرموده‌اند: رسول خدا صلّی‌الله‌علیه‌وآله روز اول محرم دو رکعت نماز به‌جا می‌آورد و چون فارغ می‌شد، دست‌ها را به آسمان برمی‌داشت و این دعا را سه مرتبه می‌خواند:

اللّٰهُمَّ أَنْتَ الْإِلٰهُ الْقَدِیمُ، وَهٰذِهِ سَنَةٌ جَدِیدَةٌ، فَأَسْأَلُكَ فِیهَا الْعِصْمَةَ مِنَ الشَّیْطانِ وَالْقُوَّةَ عَلَىٰ هٰذِهِ النَّفْسِ الْأَمَّارَةِ بِالسُّوءِ وَ الاشْتِغالَ بِما یُقَرِّبُنِى إِلَیْكَ یَا كَرِیمُ، یَا ذَا الْجَلالِ وَالْإِكْرامِ، یَا عِمادَ مَنْ لا عِمادَ لَهُ، یَا ذَخِیرَةَ مَنْ لا ذَخِیرَةَ لَهُ، یَا حِرْزَ مَنْ لَاحِرْزَ لَهُ، یَا غِیاثَ مَنْ لَاغِیاثَ لَهُ، یَا سَنَدَ مَنْ لَاسَنَدَ لَهُ، یَا كَنْزَ مَنْ لَاكَنْزَ لَهُ ، یَا حَسَنَ الْبَلاءِ، یَا عَظِیمَ الرَّجاءِ، یَا عِزَّ الضُّعَفاءِ، یَا مُنْقِذَ الْغَرْقىٰ، یَا مُنْجِىَ الْهَلْكَىٰ، یَا مُنْعِمُ یَا مُجْمِلُ یَا مُفْضِلُ یَا مُحْسِنُ؛ خدایا، تویی معبود ازلی و این است سال نو، در این سال از تو درخواست می‌کنم، حفظ‌ شدنم را از شیطان و قدرت و غلبه و بر نفس فرمان‌ده به گناه و مشغول بودن به آنچه مرا به تو نزدیک می‌کند، ای صاحب بزرگی و بزرگواری، ای تکیه‌گاه کسی که تکیه‌گاهی ندارد، ای اندوخته کسی که اندوخته‌ای ندارد، ای پناهگاه کسی که پناهگاهی ندارد، ای فریادرس کسی که فریادرسی ندارد، ای پشتوانه کسی که پشتوانه‌ای ندارد، ای گنجینه کسی که گنجی ندارد، ای نیکوآزمایش، ای بزرگ‌امید، ای عزت ناتوان، ای نجات‌بخش غرق‌شدگان، ای رهاننده هلاک‌شدگان، ای نعمت‌دهنده، ای زیباکار، ای فزون‌بخش، ای نیکوکار؛

أَنْتَ الَّذِى سَجَدَ لَكَ سَوادُ اللَّیْلِ، وَنُورُ النَّهارِ، وَضَوْءُ الْقَمَرِ، وَشُعاعُ الشَّمْسِ، وَدَوِىُّ الْماءِ، وَحَفِیفُ الشَّجَرِ، یَا اللّٰهُ لَاشَرِیكَ لَكَ. اللّٰهُمَّ اجْعَلْنا خَیْراً مِمَّا یَظُنُّونَ، وَاغْفِرْ لَنا مَا لَایَعْلَمُونَ، وَلَاتُؤاخِذْنا بِما یَقُولُونَ، حَسْبِىَ اللّٰهُ لَاإِلٰهَ إِلّا هُوَ عَلَیْهِ تَوَكَّلْتُ، وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ، آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَمَایَذَّكَّرُ إِلّا أُولُوا الْأَلْبابِ، رَبَّنا لاتُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا وَهَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ؛ تویی که برایت سجده کرد سیاهی شب و روشنی روز و تابش ماه و شعاع خورشید و خروش آب و صدای برگ درختان، ای خدا شریکی برای تو نیست. خدایا، ما را بهتر از آنچه گمان می‌کنند قرار ده و از ما آنچه را نمی‌دانند بیامرز و به آنچه از ما می‌گویند سرزنشمان مکن، خدا مرا بس است، معبودی جز او نیست، بر او تکیه کردم و او پروردگار عرش بزرگ است، به او ایمان آوردیم. همه‌ چیزها از جانب پروردگار ماست و یادآور نشوند مگر صاحبان خرد، پروردگارا، دل‌های ما را بعد از آنکه هدایتمان فرمودی منحرف مکن و از نزد خود رحمتی به ما ببخش، همانا تو بخشنده‌ای.

شیخ طوسی فرموده که روزه دهه اول محرم مستحب است ولی روز عاشورا تا بعد از عصر از خوراکی و آشامیدنی خودداری کنید، آنگاه کمی تُربت بخورید و سید روایت کرده که روزه‌ تمام این ماه فضیلت دارد و روزه آن، روزه‌دار را از هر گناهی حفظ می‌کند.

روزه سومین روز از ماه محرم نیز از سوی پیامبر اکرم(ص) توصیه شده است. همچنین روزه گرفتن در روز هفتم محرم نیز جزو اعمال مستحبی است.

اعمال شب عاشورا

برای این شب خاص چند نماز در روایات آمده است که یکی از آنها چنین است: چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره‌ حمد، ۵۰ بار سوره‌ توحید خوانده می‌شود. پس از پایان نماز، ۷۰ بار «سبحان الله والحمدالله و لا اله الاّ الله و الله اکبر ولا حول ولا قوه الاّ بالله العلیّ العظیم» خوانده می‌شود. احیای این شب در کنار قبر امام حسین(ع) و دعا و نیایش نیز از اعمال توصیه شده است.

اعمال روز عاشورا

رها کردن هر کاری و عزاداری بر امام حسین(ع) و شهدای کربلا، مهم‌ترین عمل و شایسته هر انسانی است که انجام دهد. در این مورد از امام رضا(ع) نقل شده است هر کس کار و کوشش را در این روز رها کند خداوند خواسته‌هایش را برآورد و هر کس این روز را با حزن و اندوه سپری کند، خداوند قیامت را روز خوشحالی او قرار دهد.

زیارت امام حسین(ع) نیز بسیار توصیه شده است. روزه گرفتن در این روز کراهت دارد؛ ولی بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشامیدن خودداری شود، آب دادن به زائران امام حسین(ع)، خواندن سوره توحید هزار مرتبه، خواندن زیارت عاشورا و گفتن هزار بار ذکر «اللّهم العن قتله الحسین(ع) دیگر اعمال این روز است.

روز بیست و یکم محرم

روزه این روز مطلوب است.