کد خبر: ۴۲۴۸۸۵۹

تاریخ: ۲۸ آبان ۱۴۰۳ - ۱۱:۱۰

باورهای غلط تغذیه‌ای/ 4

چرا به کودک شیرخوار نباید غذای سفره داد

غذای سفره معمولاً حاوی نمک، ادویه، روغن و سایر مواد است که برای کودکان زیر شش ماه مناسب نیست و باعث اختلال در عملکرد کلیه‌ها، کبد و دستگاه گوارش می‌شود.

به گزارش ایکنا، کتاب «پاسخ‌های علمی درست به باورهای تغذیه‌ای نادرست» شامل ۱۸۵ باور غلط مردم ایران در خصوص تغذیه است که به همت دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت منتشر شده است.
برای تدوین این کتاب هزار و ۵۰۰ کارشناس تغذیه در ۶۵ دانشگاه علوم پزشکی باورهای اشتباهی که در خصوص تغذیه و مواد غذایی بین مردم رواج دارد را مطرح کرده‌اند. این باورها توسط تیمی ۲۰ نفره از متخصصان بررسی و پاسخ‌های علمی به آنها رائه شده است.

خبرگزاری ایکنا، با هدف ترویج سبک زندگی سالم و بهبود تغذیه مردم ایران، بخشی از مهم‌ترین باورهای اشتباه در خصوص تغذیه را از این کتاب نقل می‌کند.

مصرف موز، زردچوبه، میوه زرد از سوی مادر، باعث زردی نوزاد می‌شود.

پاسخ: هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد مصرف موز، زردچوبه یا میوه‌های زرد توسط مادر باعث ایجاد زردی در نوزاد می‌شود. زردی تجمع بیلیروبین در خون نوزاد است. بیلیروبین رنگدانه زرد رنگی است که در اثر تجزیه گلبول‌های قرمز آزاد می‌شود. مقدار زیاد این رنگدانه باعث زرد شدن پوست، چشم‌ها و لثه ها می‌شود. کبد معمولاً بیلیروبین را از خون تصفیه می‌کند، بنابراین زردی معمولاً به ضعیف بودن کبد نوزاد تازه متولد شده مربوط می‌شود.

مصرف آب قند در نوزادی باعث افزایش اشتها و رفع یبوست می‌شود.

پاسخ: خیر هیچگونه مدرک علمی وجود ندارد که نشان دهد دادن آب قند به نوزاد تازه متولد شده می‌تواند اشتهای او را افزایش دهد یا یبوست را برطرف کند. در واقع، دادن آب قند یا هر نوشیدنی شیرین دیگر و به کلی هر ماده غذایی دیگری به غیر از شیر مادر به نوزاد توصیه نمی‌شود. شیر مادر یا شیر خشک (در صورت صلاحدید پزشک) باید منبع اصلی تغذیه برای نوزادان زیر شش ماه باشد. اگر نگران اشتها یا یبوست نوزاد خود هستید، باید با پزشک او مشورت کنید.

خوراندن آب انار به نوزاد باعث زود به حرف آمدن و بهبود زردی کودک می‌شود.

پاسخ: هیچگونه شواهد علمی وجود ندارد که نشان دهد خوراندن آب انار به نوزاد می‌تواند او را زود به حرف بیاورد یا زردی او را بهبود بخشد. در واقع، دادن آب میوه و هرگونه ماده غذایی دیگر به غیر از شیر مادر به نوزادان زیر شش ماه توصیه نمی‌شود. شیر مادر یا در مواردی که پزشک تشخیص دهد شیر خشک، باید منبع اصلی تغذیه برای نوزادان زیر شش ماه باشد.

از زمان تولد نوزاد از روغن زرد (روغن حیوانی) برای قوت دادن و افزایش انرژی به او استفاده کنید.

پاسخ: این ادعا که دادن روغن زرد به نوزاد از ابتدای تولد سبب دادن قوت و انرژی به نوزاد می‌شود غلط است. هرآنچه که برای رشد و سامت نوزاد لازم است در شیر مادر قرار گرفته و در شش ماه اول زندگی نوزاد تغذیه انحصاری با شیر مادر بایستی صورت بگیرد و نوزاد هیچ ماده غذایی دیگری را به غیر از شیر مادر دریافت نکند. بعد از شش ماهگی تغذیه تکمیلی به تدریج آغاز می‌شود. دقت داشته باشید میزان جذب چربی و ورود آن به بدن نوزاد در نوزادن متفاوت است. چربی شیر مادر به خوبی جذب بدن نوزاد می‌شود اما سایر انواع چربی مثل چربی کره و روغن حیوانی، عمدتا جذب نشده و با مدفوع نوزاد دفع می‌شود.

برای درمان نفخ نوزادان از داروهای گیاهی با شیشه یا به صورت مکیدن داروهای کوبیده داخل پارچه استفاده کنید.

پاسخ: در شش ماه اول زندگی نوزاد، شیر مادر تنها ماده غذایی است که بایستی مصرف کند. افزون بر این در نظر داشته باشید که کبد وظیفه تصفیه بسیاری از این مواد گیاهی وارد شده به بدن را دارد و کبد نوزادان بسیار ضعیف است بنابراین مصرف داروهای گیاهی که تاییدیه‌های لازم برای نوزادان را ندارد بسیار خطرنا ک بوده و می‌تواند به کبد نوزاد آسیب بزند.

در مورد مصرف هرگونه دارو اعم از داروهای گیاهی یا غیرگیاهی بایستی پزشک متخصص اطفال اظهار نظر کند. برای کمک به درمان نفخ شکم در نوزادان می‌توانید از ماساژ ملایم استفاده کنید و به آرامی شکم نوزاد خود را در حالی که او به پشت دراز کشیده است در جهت عقربه‌های ساعت ماساژ دهید، پاهای نوزاد را در حالی که به پشت دراز کشیده به جلو و عقب به آرامی حرکت دهید.(مانند دوچرخه سواری)

خوردن نان یا تخم مر غ موجب زردی کودک می‌شود.

پاسخ: زردی که در دوران نوزادی و در اکثر موارد در هفته اول زندگی ظاهر می‌شود و به دلیل تخریب سریع گلبول‌های قرمز و نابالغی کبد نوزاد است و هیچ ارتباطی با خوردن ماده غذایی خاص ندارد. البته در نظر داشته باشید که شیرمادر تنها ماده غذایی است که نوزاد باید در شش ماه اول زندگی مصرف کند بنابراین توصیه به مصرف نان یا تخم مرغ در شش ماه اول زندگی نوزاد نمی‌شود و برای معرفی غذاهای جامد به نوزاد باید تا شش ماهگی نوزاد صبر کنید.

دادن غذای سفره به کودکان قبل از شش ماهگی توصیه می‌شود.

پاسخ: به طور کلی دادن غذای سفره به کودکان قبل از شش ماهگی توصیه نمی‌شود. دلایل این توصیه عبارتند از: شیر مادر بهترین و کامل‌ترین غذا برای شیرخواران زیر شش ماه است و در این دوران شیر مادر به تنهایی به علاوه قطره مولتی ویتامین تمام نیازهای تغذیه‌ای شیرخوار را تأمین می‌کند.

دستگاه گوارش شیرخوار قبل از شش ماهگی آماده برای پذیرش غذاهای دیگر غیر از شیرمادر یا شیر خشک نیست و خطر ابتا به اسهال، سوء تغذیه، عدم رشد کافی و عفونت‌های گوارشی با شروع تغذیه سفره قبل از شش ماهگی بالا می‌رود. شروع زود هنگام غذای کمکی باعث کاهش زمان مکیدن پستان مادر توسط کودک و در نتیجه کاهش تولید و ترشح شیر می‌شود. غذای سفره معمولاً حاوی نمک، ادویه، روغن و سایر مواد است که برای کودکان زیر شش ماه مناسب نیستند و باعث اختلال در عملکرد کلیه‌ها، کبد و دستگاه گوارش می‌شوند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود که تا پایان شش ماهگی فقط شیر مادر یا در صورت عدم امکان شیر صنعتی(شیر خشک) مناسب را به کودک بدهید و پس از آن با رعایت قوانین و نکات مربوط به تغذیه تکمیلی، به تدریج غذاهای جامد را در برنامه غذایی کودک قرار دهید.

آغاز غذای کمکی برای کودک با سیر و کشک توصیه می‌شود.

پاسخ: سیر و کشک مواد غذایی هستند که ممکن است باعث عفونت یا آلرژی در کودک شوند. برای شروع غذای کمکی، بهتر است از مواد غذایی ساده، پوره شده و کم آلرژن استفاده کنید. برخی از این مواد مانند آرد برنج که منبع خوبی از نشاسته است و معمولا به خوبی توسط کودکان تحمل می‌شود، همچنین میوه‌های پوره شده مانند سیب که حاوی ویتامین و فیبر هستند و تخم مرغ پخته شده که حاوی پروتئین و کولین است و به رشد عضلات و تکامل مغز و سلامت کودک کمک می‌کند می‌تواند انتخاب مناسب برای شروع تغذیه کودکان باشد. اما شروع تغذیه کمکی با کشک و سیر یک باور کاملا غلط و اشتباه است که می‌تواند باعث بروز آلرژی یا حساسیت در کودکان شود.

پاسخ‌های علمی درست به باورهای تغذیه‌ای نادرست