کد خبر: ۴۲۴۹۱۰۸

تاریخ: ۲۹ آبان ۱۴۰۳ - ۱۲:۲۵

باورهای غلط تغذیه‌ای/ 5

تفاوت باورهای عمومی و داده‌های علمی در مورد تغذیه کودک

دستگاه گوارش نوزاد با دستگاه گوارش انسان بالغ بسیار متفاوت است، پس تمام باورهای غلط عمومی در مورد آغاز تغذیه کمکی کودک را کنار بگذارید و با روش‌های علمی تغذیه کودکان را آغاز کنید.

به گزارش ایکنا، کتاب «پاسخ‌های علمی درست به باورهای تغذیه‌ای نادرست» شامل ۱۸۵ باور غلط مردم ایران در خصوص تغذیه است که به همت دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت منتشر شده است.

برای تدوین این کتاب هزار و ۵۰۰ کارشناس تغذیه در ۶۵ دانشگاه علوم پزشکی باورهای اشتباهی که در خصوص تغذیه و مواد غذایی بین مردم رواج دارد را مطرح کرده‌اند. این باورها توسط تیمی ۲۰ نفره از متخصصان بررسی و پاسخ‌های علمی به آنها رائه شده است.

خبرگزاری ایکنا، با هدف ترویج سبک زندگی سالم و بهبود تغذیه مردم ایران، بخشی از مهم‌ترین باورهای اشتباه در خصوص تغذیه را از این کتاب نقل می‌کند.

آب کله پاچه به عنوان اولین غذای کمکی جهت سمت معده نوزاد بسیار مفید است.

پاسخ: دستگاه گوارش نوزاد با دستگاه گوارش انسان بالغ از نظر هضم و جذب مواد غذایی متفاوت است و در مقایسه با بزرگسالان ظرفیت جذب چربی در نوزادان بسیار محدود است. بنابراین به هیچ عنوان تغذیه تکمیلی را با آب کله پاچه که سرشار از چربی است شروع نکنید. سعی کنید تغذیه تکمیلی را مطابق با دستورالعملی که گفته شده پیش بگیرید. در ماه هفتم غذای کمکی را با فرنی آرد برنج شروع کرده و کم کم به مقدار و دفعات آن اضافه کنید.

در هفته دوم ماه هفتم فرنی آرد برنج را به همراه حریره بادام به کودک بدهید. کم کم از میزان فرنی آرد برنج کم کنید و حریره بادام را جایگزین آن کنید. در دو هفته آخر ماه هفتم سوپ  گوشت گوسفند بدون چربی یا مرغ یا گوشت چرخ کرده، برنج، یک تا سه نوع سبزی مثل هویج، سیب‌زمینی، جعفری، شوید، گشنیز، کرفس، انواع کدو و لوبیا سبز به همراه روغن مایع یا کره به غذاهای قبلی اضافه کنید.

در دو هفته اول ماه هشتم علاوه بر غذاهای قبلی، زرده تخم مرغ سفت شده را روز اول به اندازه یک نخود اضافه کنید و سپس به تدریج مقدار آن را به نصف زرده در روز یا یک زرده کامل یک روز در میان افزایش دهید. پوره انواع سبزیجات نشاسته‌ای مثل انواع کدو، سیب‌زمینی و نخود فرنگی به کودک بدهید.

پوره انواع میوه‌های مجاز و رسیده و نرم مانند گلابی، سیب و موز را به غذای کودک اضافه کنید. اضافه کردن کمی پیاز رنده شده یا خرد شده و افزودن چند قطره آب لیمو ترش یا نارنج تازه به سوپ و غذای کودک ایرادی ندارد. در دو هفته دوم ماه هشتم علاوه بر غذاهای قبلی، ماست را اضافه کنید. در دو هفته اول ماه نهم، علاوه بر غذاهای قبلی می‌توانید به سوپ و حلیم شیرخوار، حبوباتی مانند عدس، ماش، یا جوانه آنها و یا آرد حبوبات و نیز رشته فرنگی اضافه کنید. همچنین می‌توانید به کودک نان بدهید.

در دو هفته دوم ماه نهم، علاوه بر غذاهای قبلی آب میوه‌های تازه را از یک قاشق مرباخوری در روز همراه یک قاشق آب جوشیده سرد شده شروع کرده و کم کم به چند قاشق مرباخوری آب میوه خالص برسانید. در دو هفته اول ماه دهم، علاوه بر غذاهای قبلی به جای آب میوه، می‌توانید از میوه‌های مجاز رسیده و نرم مثل خرما، سیب، موز و . . . استفاده کنید.

در دو هفته دوم ماه دهم ضمن تنوع بخشیدن به سوپ نوزاد، می‌توانید به برنامه غذایی قبلی کته نرم همراه با گوشت، انواع پلو، ماکارونی و کوفته قلقلی اضافه کنید. از ماه دوازدهم به بعد هر روز دو تا چهار وعده غذایی و در هر وعده سه چهارم تا یک لیوان و یک تا دو میان وعده به همراه شیر مادر به کودک بدهید.

کودک از ماه دوازدهم به بعد می‌تواند غذای سفره را میل کند. با این حال در نظر بگیرید که مصرف کله پاچه حتی به بزرگسالان بالغ نیز توصیه نمی‌شود چرا که سرشار از چربی‌های ناسالم است.

شروع همزمان چند غذای کمکی برای تغذیه تکمیلی کودک شش ماهه توصیه می‌شود.

پاسخ: شروع همزمان چند غذای کمکی برای تغذیه تکمیلی کودکان کار درستی نیست. براساس منابع موجود، بهتر است هر غذای جدید را به تنهایی و به صورت تدریجی به کودک بدهید تا بتوانید عوارض نامطلوب آن را شناسایی کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا حساسیت یا آلرژی کودک به هر غذا را بفهمید و از دادن غذاهای نامناسب به او جلوگیری کنید. همچنین شروع همزمان چند غذای کمکی ممکن است باعث سردرگمی و عدم تشخیص طعم‌های مختلف توسط کودک شود. پس، بهتر است با رعایت اصول و نکات مهم در خصوص تغذیه تکمیلی کودک، از سلامت و رشد او محافظت کنید.

زود شروع کردن غذای کمکی جهت کودکان به علت تمایل به دهان گرفتن هر چیزی مناسب است.

پاسخ: زود شروع کردن غذای کمکی برای کودکان به علت تمایل به دهان گرفتن هر چیزی، توصیه نمی‌شود. زیرا ممکن است باعث کاهش مصرف شیرمادر، افزایش خطر عفونت‌ها، آلرژی‌ها و بیماری‌های گوارشی و کبدی شود. بهترین زمان برای شروع غذای کمکی برای کودکان، پایان شش ماهگی (پایان 180 روزگی) است. در این سن، کودک نیاز به انرژی و مواد مغذی بیشتری دارد که شیر مادر تنها نمی‌تواند تأمین کند. همچنین کودک توانایی‌های تغذیه‌ای لازم را بدست آورده است و می‌تواند از غذاهای جامد یا نیمه جامد استفاده کند. شروع غذای کمکی باید با ساده‌ترین و سالم‌ترین مواد غذایی باشد. مثلا می‌توان با فرنی آرد و برنج، سوپ سبزیجات، پوره میوه آغاز کرد. حجم و تعداد وعده‌های غذای کمکی را باید به تدریج افزایش داد. همچنین باید به تنوع غذای کودک توجه کرد و از هر گروه غذایی شامل غلات، سبزیجات، میوه‌ها، گوشت و لبنیات در برنامه تغذیه‌اش قرار داد.

البته نباید فراموش کرد که شیر مادر همچنان غذای اصلی و اولویت‌دار کودک است و باید حداقل تا پایان دوسالگی به صورت منظم به او شیر داد.

انواع غذاهای سفره و دارای رب و ادویه به کودکان زیر شش ماه توصیه می‌شود.

پاسخ: به طور کلی، توصیه می‌شود که تغذیه تکمیلی نوزادان را از شش ماهگی آغاز کرد. تغذیه تکمیلی به معنای شروع خوردن غذاهای جامد یا نیمه جامد علاوه بر شیر مادر یا شیر صنعتی است. تغذیه تکمیلی باید به تدریج و با رعایت نکات بهداشتی و با توجه به نیاز و علاقه نوزاد انجام شود. دادن غذای سفره و دارای رب و ادویه به نوزادان زیر شش ماه مناسب نیست. چراکه دستگاه گوارش نوزادان زیر شش ماه هنوز کاملا بالغ و آماده پذیرش غذاهای جامد نشده است. بنابراین، خوردن غذای سفره ممکن است باعث التهاب روده، اسهال، نفخ، دردهای شکمی و عفونت‌های گوارشی شود. غذای سفره معمولا حاوی نمک، شکر، رب، ادویه و چربی بالایی است که برای سلامت نوزادان زیر شش ماه مضر است. نمک و شکر به ترتیب می‌تواند باعث فشار خون و چاقی و قند خون در بزرگسالی شود.

رب و ادویه می‌تواند باعث تحریک روده و معده و حساسیت‌های غذایی شود. غذای سفره معمولاً حاوی پروتئین‌های حساسیت‌ساز هستند که باعث بروز حساسیت‌های غذایی در نوزادان زیر شش ماه می‌شود. پروتئین‌های حساسیت‌زا عبارتند از: تخم مر غ، گلوتن، آرد گندم، لبنیات، شیر، پنیر، ماست، سویا، بادام زمینی و کنجد. برخی از غذاهای مناسب برای تغذیه تکمیلی نوزادان زیر شش ماه عبارتند از: فرنی آرد برنج، حریره بادام، سوپ ساده گوشت و سبزیجات، موس میوه‌های شیرین و پخته )مانند موز، هلو، آلو، سیب( است.