کد خبر: ۴۲۵۸۶۱۴

تاریخ: ۱۸ دی ۱۴۰۳ - ۱۴:۱۲

فراخوان مقالات کنفرانس «دین و چندزبانگی؛ گسترش قرآن» در سمرقند

کنفرانس «دین و چندزبانگی: گسترش قرآن و ادبیات اسلامی در جوامع اروپایی و آسیایی» از سوی مرکز بین‌المللی پژوهش‌های علمی امام بخاری سمرقند برگزار می‌شود.

به گزارش ایکنا به نقل از euqu.eu؛ مرکز بین‌المللی پژوهش‌های علمی امام بخاری در سمرقند با همکاری پروژه قرآن اروپایی (دانشگاه شرق‌شناسی ناپل) قصد دارد در روزهای ۲ و ۳ اکتبر ۲۰۲۵ کنفرانسی با موضوع «دین و چندزبانگی: گسترش قرآن و ادبیات اسلامی در جوامع اروپایی و آسیایی» برگزار کند و به این منظور از عموم علاقه‌مندان برای ارسال چکیده مقالات خود دعوت کرده است.

در توضیحات این برنامه آمده است:

این کنفرانس که در راستای پژوهش‌های پروژه «قرآن اروپایی: متن مقدس اسلام در فرهنگ و دین اروپا، ۱۱۵۰ تا ۱۸۵۰ میلادی» برگزار می‌شود، می‌کوشد یافته‌ها و دیدگاه‌های جدید درباره تاریخ چندبعدی قرآن را با پژوهشگران و دانشجویان سمرقند، ازبکستان و به‌طور کلی آسیای مرکزی به اشتراک بگذارد.

بررسی‌های اخیر منابع لاتین و زبان‌های محلی در خصوص گسترش قرآن در اروپای قرون وسطی و مدرن (سده‌های دوازدهم تا هجدهم) نشان می‌دهد که رویکرد به متن مقدس اسلام، اساساً ماهیتی چندزبانه داشته و پذیرش یهودیان، مسیحیان، نوکیشان و غیرمؤمنان با رویکردهای فکری مختلف را به همراه داشته است. چرا که ترجمه، ابزار اصلی مطالعه و بررسی قرآن در اروپای غیر اسلامی بوده است.

افزون بر این، چندزبانگی در رویکرد به قرآن در میان اقلیت‌های اسلامی ساکن اروپا در شبه‌جزیره ایبری، بالکان (بوسنی و آلبانی کنونی)، مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی، مناطق بلاروس و دیگر کشورهای اروپای شرقی و مرکزی - که در آن‌ها قرآن و متون اسلامی برای مقاصد دینی به زبان‌های مختلف حاشیه‌نویسی، ترجمه و تفسیر می‌شد - نیز نقشی اساسی داشته است.

با نگاهی به تاریخ فرهنگی و دینی آسیای مرکزی، به‌ویژه بخارا و سمرقند، می‌توان روندهای تاریخی مشابهی را مشاهده و بررسی کرد. مردمان ترک‌زبان و فارسی‌زبان، از دیرباز در فرهنگی چندزبانه غوطه‌ور بوده‌اند که بر پایه دانش و کاربرد روزمره زبان‌های عربی، فارسی و ترکی استوار بوده است. پس از غلبه روسیه بر این سرزمین‌ها و اتحاد سرزمین‌های پیش‌تر جدا از هم، زبان روسی نیز به عنوان زبانی دیگر به مجموعه زبان‌های کاربردی در امور دینی افزوده شد و با تحولات فرهنگی و سیاسی جوامع نو پیوند خورد.

پیدایش زبان‌های به‌اصطلاح ملی، که هم بر مناطق اروپای غربی و هم شرقی تأثیر گذاشت، رابطه میان چندزبانگی و دین را – آن‌گونه که در قرون وسطی و اوایل دوران مدرن شکل گرفته بود – دستخوش تغییر کرد. هدف این کنفرانس، بررسی و تحلیل پیوند میان دین و چندزبانگی در اروپا و آسیای مرکزی از طریق مطالعه گسترش و پذیرش قرآن و ادبیات اسلامی در گستره‌ای فرا-زمانی و فرا-مکانی است. بدین منظور، از پژوهشگران دعوت می‌شود که مقالات خود را در قالب بررسی‌های موردپژوهی درباره یکی از این مناطق به دبیرخانه کنفرانس ارسال کنند.

متقاضیان باید چکیده مقاله (حداکثر یک صفحه) و رزومه خود به زبان انگلیسی را تا تاریخ ۳۱ ژانویه ۲۰۲۵ (12 بهمن 1403) به نشانی [email-masked] ارسال کنند. نتایج داوری مقالات تا اواسط مارس ۲۰۲۵ اعلام خواهد شد. هزینه‌های رفت و برگشت و اقامت دوروزه بر عهده برگزارکنندگان کنفرانس خواهد بود.