کد خبر: ۴۲۶۸۳۳۱

تاریخ: ۰۷ اسفند ۱۴۰۳ - ۲۱:۱۶

حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه بیان کرد:

مخالفت با تجددگرایی افراطی؛ دفاع داعی‌الاسلام از هویت فرهنگی ایران

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در سخنانی در دانشگاه مولانا ابوالکلام آزاد هند، به تبیین پنج ویژگی شخصیتی آیت‌الله داعی‌الاسلام سید محمدعلی لاریجانی، معروف به داعی‌الاسلام، پرداخت.

به گزارش ایکنا به نقل از مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ابتدای سخنان خود از دولت هند به‌خاطر حمایت از زبان فارسی و همچنین از رئیس دانشگاه مولانا ابوالکلام آزاد، اساتید و دانشجویان این دانشگاه به‌دلیل فراهم کردن بستر این گفت‌وگو و بنیاد سعدی و رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در حیدرآباد و دست‌اندرکاران برگزاری این نشست «حکمت بنیان» قدردانی کرد.

وی سپس به تشریح پنج ویژگی شخصیتی داعی‌الاسلام پرداخت و اظهار داشت: اولین ویژگی داعی‌الاسلام، «ملای حوزوی» بودن او بود. وی ادبیات فارسی و عربی، منطق، حکمت، فقه، اصول فقه، حساب، هندسه، هیئت و جغرافیا را در شهرهای آمل، تهران و اصفهان فراگرفت. علاوه بر این، در حوزه‌های زبان‌های دیگر مانند زبان انگلیسی و سانسکریت، ایران باستان و سایر حوزه‌ها نیز مطالعاتی داشت و به شاعری نیز علاقه‌مند بود.

دفاع منطقی و اخلاقی داعی‌الاسلام از اسلام

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، دومین ویژگی را دفاع منطقی و اخلاقی از اسلام دانست و با اشاره به مناظره‌های داعی‌الاسلام با عالمان مسیحی، تاکید کرد که وی با اخلاق، منطق و حوصله در این گفت‌وگوها شرکت می‌کرد و ادب را به‌طور جدی رعایت می‌کرد.

خسروپناه، مناظرات ایشان با مبلغان مسیحی در اصفهان و هندوستان و آثار منتشر شده در مجلات «مجله الاسلام» و «دعوت الاسلام» را نمونه‌ای از اسلام‌شناسی و دفاع از اسلام با روشی منطقی و اخلاقی دانست.

داعی‌الاسلام پژوهشگر حل مسئله

وی، سومین ویژگی داعی‌الاسلام را «پژوهشگر حل مسئله» خواند و با استناد به روایات شیعه در مورد «عالم به زمانه»، داعی‌الاسلام را عالم به زمان و مسائل آن زمان دانست.

وی، ترجمه تاریخ نادرشاه را نمونه‌ای از آثار ایشان دانست که صرفاً ترجمه نبوده و نقدهایی به دیورانت داشته و به معرفی ایران و پاسخگویی به دیدگاه‌های منفی مستشرقین علیه ایران پرداخته است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین به دیگر آثار داعی‌الاسلام مانند «اقبال و شعر و شاعری»، «شعر و شاعری عرفی»، «خط آسان برای تعلیم عمومی» و مقالات ایشان درباره «انجیل برنابا»، «آیین زرتشت» و «حصه سوم اوستا» (ترجمه وندیداد) اشاره کرد و این آثار را نشان‌دهنده مواجهه عالم با مسائل زمانه و تحقیق و پژوهش برای پاسخگویی به نیازهای آن زمان دانست.

خسروپناه، چهارمین ویژگی داعی‌الاسلام را «حل دو دغدغه جدی» بیان کرد و این دو دغدغه را «علل انحطاط مسلمین» و «نسبت اسلام و تجدد» عنوان کرد.

وی تأکید کرد که داعی‌الاسلام به شدت با حذف واژه‌های عربی از زبان فارسی مخالف بود و این مخالفت را نکته‌ای تمدنی دانست.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین با تحقیر زبان فارسی و تغییر خط فارسی که توسط برخی روشنفکران مطرح می‌شد، مخالف بود و با دو جریان «تجددگرایی افراطی» و «سنتی‌های مخالف نوآوری و تجدد» مخالفت می‌کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی داعی‌الاسلام را فردی دانست که مسیر اعتدال را طی می‌کرد، مخالف حکومت استبدادی و موافق مشروطیت بود و با تبیین حکیمانه توضیح می‌داد که چگونه می‌توان بین اسلام و تجدد یا فرهنگ ایران اسلامی و تجدد جمع کرد.

خسروپناه تأکید کرد که داعی‌الاسلام متوجه این نکته بوده که انقطاع فرهنگی از طریق تغییر زبان، مانع استمرار تمدن‌سازی است و جدایی از میراث گذشته و مواجهه با تمدن مدرن بدون ارتباط با ریشه‌ها، منجر به مصرف‌کننده شدن همیشگی می‌شود.

وی آخرین ویژگی، داعی‌الاسلام را «نگرش و گرایش توحیدی» دانست و با استناد به شعری از ایشان، نگرش توحیدی و ربانی وی را برجسته کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان سخنان خود، بر اهمیت شخصیت و اندیشه داعی‌الاسلام تاکید کرد و او را شخصیتی تاثیرگذار در تاریخ معاصر ایران و جهان اسلام دانست.