کد خبر: ۴۳۱۱۰۷۸

تاریخ: ۲۴ مهر ۱۴۰۴ - ۱۴:۵۵

آیت‌الله فاضل لنکرانی مطرح کرد

عشق به قرآن، التزام به شرع؛ روایتی از سلوک علامه حسن‌زاده آملی

استاد حوزه علمیه گفت: از آیت‌الله حسن‌زاده آملی پرسیدم قصد دارم در تفسیر کار کنم و ایشان مجمع‌البیان را همراه با استاد توصیه کردند همچنین ایشان در تعابیر مختلفی فرمودند قرآن، آب حیات است و قاری قرآن باید اسماءالله را در وجودش متجلی کند؛ این کلام نشان می‌دهد او چقدر عاشق قرآن بود.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی؛ رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، 24 مهرماه در همایش ملی عالم ربانی، سالک توحیدی علامه حسن‌زاده آملی که در مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) در قم برگزار شد با بیان اینکه بنده برخی از اشارات و دروس هیئت را از محضر ایشان تلمذ کردم و ایشان حق بزرگی بر بنده دارد، گفت: شخصیت مرحوم علامه حسن‌زاده آملی در جامعیت کم‌نظیر بود؛ محفل درس ایشان فقط اشارات و الهیات اشارات نبود بلکه تایید مطالب حکمی و فلسفی بسیار مهم به وسیله قرآن و استشهاد به کلمات ائمه(ع) بود و هر کسی در یک جلسه درس ایشان شرکت داشت انس و عشق ایشان به قرآن و روایات و احاطه بر همه مسلک‌ها و مشارب فلسفی را به خوبی درک می‌کرد.

فاضل لنکرانی با بیان اینکه تسلط ایشان بر کتب بی‌نظیر بود، اظهار کرد: گاهی مطالبی از بحار نقل می‌کرد که کمتر محدث و فقیهی به آن مراجعه کرده است؛ ایشان علامه ذوفنون به تعبیر رهبری بود و این نشان می‌دهد این شخصیت تمام عمر را مشغول تالیف و تلمذ و تفکر و تدریس بوده است و این همه آثار نشانگر آن است و عمر را کاملا مورد استفاده قرار دارد.

استاد حوزه علمیه تصریح کرد: بنده از ایشان پرسیدم قصد دارم در تفسیر کار کنم و ایشان مجمع‌البیان را همراه با استاد توصیه کردند و فرمودند من دو دفعه این کتاب را در نزد استاد خوانده‌ام. این نشان می‌دهد چقدر او به قرآن عشق داشت. گاهی تعابیری داشت که در کلمات دیگران نیست، فرمودند قرآن، آب حیات است و قاری قرآن باید اسماءالله را در وجودش متجلی کند و این کلام، کلام کسی است که این راه را طی کرده است می‌تواند بگوید.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه ائمه(ع) فرمودند علم در نزد ما اهل بیت(ع) است، تصریح کرد: حضرت فرمودند انا مدینه‌العلم و علی بابها یعنی علمی که از خدا به ودیعه در وجود پیامبر است باب آن ائمه و علی(ع) هستند.  امیرمؤمنان(ع) فرمود: علمنا من علم الحق...؛ علم واقعی در نزد ائمه است و اگر کسی از غیر طریق ایشان علمی یاد بگیرد گمراهی است ولو اینکه به قضایا و گزاره‌هایی علم پیدا کرده است.

وی اضافه کرد: ایشان وقتی نام ائمه(ع) را در درس مطرح می‌کرد با عظمت و تعابیر ویژه و تکریم یاد می‌کرد در حالی که ما صرفا می‌گوییم قال الصادق و قال الباقر...

فاضل لنکرانی اضافه کرد: امام صادق(ع) فرمودند علم فقط در نزد ما اهل بیت(ع) است؛ این علم، فقط علم دین نیست زیرا روشن است که این علم فقط مختص آنان است بلکه مقصود آن است که حقیقت علم در جمیع اقسام و انواع در نزد ما هست؛ یعنی اگر فقه و عرفان و فلسفه صحیح است در نزد اهل بیت(ع) است و همه علوم انسانی و علوم بشری. العلم عندنا اهل البیت. یا امام باقر(ع) در روایت دیگری فرمودند: العلم هو حبل الله المتین. علم ورای الفاظ و قواعد ظاهری است و علم واقعی نور و حبل است و کسی از اهل بیت تبعیت نکند حبل و نوری ندارد.

وی تأکید کرد: فیلسوفی که خیال کند فلسفه او را به خدا می‌رساند گرفتار اشتباه محض است یا کسی تصور کند عرفان منقطع از ثقلین او را به خدا می‌رساند خطای محض است.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) با بیان اینکه علامه حسن‌زاده آملی هر بحثی که مطرح می‌کرد آن را با قرآن و سنت محکم می‌کرد، گفت: حضرت امیر(ع) در مورد آیه؛ إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَيْئًا أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ، فرمودند اراده خدا نیازی به لفظ هم ندارد و کن همان فیکون است. ایشان اراده خدا و قدرت و کلام خدا را ازلی می‌داند و آن را مستند به قرآن و روایات کرده است لذا در برابر متکلمین سخن قاطع دارد.

حق علامه حسن‌زاده ادا نشده است

وی افزود: مرحوم علامه را باید در کتب و آثارش ببینیم؛ ایشان حق معارفی که به حوزه و بشر ارائه کرده است، ادا نشده است و درخواست داریم نکات فراوان ایشان در مورد قرآن و اهتمام به روایات احصاء شود؛ ایشان در جزئی‌ترین مسائل اخلاقی و آداب، روایت می‌خواند و بسیار مقید به شرع بود. یک سالی در رؤیت هلال بین مراجع قم و رهبری اختلاف ایجاد شد؛ بعد از چند روز به منزل ایشان رفتم.

وی اضافه کرد: ایشان خودشان در را باز کردند و چقدر مرا به عنوان طلبه تکریم کردند در حالی که نمی‌دانم مرا می‌شناخت یا خیر. بنده بحث اختلاف مراجع را مطرح کردم و ایشان فرمود به قول دو شاهد عمل می‌کنم که نشان می‌دهد چقدر مقید به شرع است.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه تصریح کرد: در جبر و تفویض عبارات فلاسفه بوی جبر می‌دهد ولی این مرد بزرگ مبانی و اقوال را ذکر کرده است و در آخرالامر بر همان روایت معروف امر بین الامرین مستقر می‌شود.

فاضل لنکرانی با تأکید بر اینکه این مرد بزرگ در طلب اراده مقید به روایت است و نظر فقهایی که در قله فقاهت بودند، اظهار کرد: انصاف به خرج دهیم؛ اگر بخواهیم مرحوم حسن‌زاده را قضاوت کنیم ببینیم اهتمام ایشان به فلسفه بیشتر است یا قرآن و عرفان یا روایات و فقط از یک زاویه به ایشان ننگریم و قضاوت کنیم.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) در پایان اظهار کرد: با رحلت ایشان خلا بزرگی در حوزه ایجاد شده است و امیدوارم حوزه روایات و آیات را بر مبنای قواعد محکم فلسفی تبیین کنند زیرا خیلی از روایات بدون قواعد فلسفی قابل فهم نیست.