کد خبر: ۴۳۱۱۶۱۲

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۵

رضا ارژنگی در گفت‌وگو با ایکنا:

«یوز» خانواده و طبیعت را دو جلوه از نعمات الهی تصویر می‌کند + فیلم

کارگردان انیمیشن سینمایی «یوز» با بیان اینکه این اثر تلاشی است برای بازنمایی مفاهیمی که در نگاه اسلامی، اساس زندگی سالم‌ یعنی خانواده و طبیعت هستند، گفت: احترام به خانواده و طبیعت، ریشه در باورهای دینی دارد و کودک باید از همان آغاز زندگی، این پیوند را احساس کند.

«یوز» یکی از آثار برجسته انیمیشن کودک و نوجوان در سینمای ایران است که توانسته با کیفیت بالای تولید و استفاده از فناوری‌های نوین، تجربه‌ای بی‌نظیر و نزدیک به استانداردهای بین‌المللی برای مخاطبان فراهم کند. طراحی شخصیت‌ها با جزئیات دقیق، محیط‌های باورپذیر و حرکات طبیعی شخصیت‌ها، نشان‌دهنده دقت و تعهد تیم تولید است. این دقت فنی باعث شده که مخاطب نه تنها به زیبایی بصری اثر جذب شود، بلکه با دنیای داستان به شکل عمیق‌تری ارتباط برقرار کند و حس واقعی حضور در داستان را تجربه کند. همزمان، فیلم تلاش کرده است هویت و فرهنگ ایرانی را حفظ کند و به شکلی هوشمندانه عناصر ملی را در دل روایت بگنجاند. این تعادل میان کیفیت فنی و وفاداری به فرهنگ بومی، «یوز» را به نمونه‌ای موفق در سینمای کودک ایرانی تبدیل کرده است.

یکی از ویژگی‌های برجسته «یوز»، توانایی آن در برقراری ارتباط مستقیم و مؤثر با کودکان و نوجوانان است. داستان فیلم به گونه‌ای طراحی شده که شخصیت‌ها و موقعیت‌ها برای خردسالان قابل درک و همذات‌پنداری باشند. این ارتباط باعث می‌شود که پیام‌های اخلاقی و تربیتی به صورت طبیعی و بدون تحمیل به ذهن کودک منتقل شود. از سوی دیگر، قصه و شخصیت‌ها با دنیای کودکانه سازگار هستند و لحظات سرگرم‌کننده و هیجان‌انگیز برای کودکان ایجاد می‌کنند، به گونه‌ای که تجربه تماشای فیلم هم آموزنده و هم لذت‌بخش است. این ویژگی باعث شده که «یوز» در میان خانواده‌ها نیز محبوب باشد و به عنوان اثری که ارزش وقت‌گذرانی جمعی والدین و کودکان را دارد، شناخته شود.

ایکنا با این پیش‌زمینه، گفت‌وگویی با رضا ارژنگی، کارگردان انیمیشن سینمایی «یوز» انجام داده است. در این مصاحبه، ارژنگی از روند تولید، طراحی شخصیت‌ها، پیام‌های اخلاقی و تربیتی فیلم و تلاش‌هایش برای ارتباط با مخاطب خردسال سخن گفته است. در ادامه مشروح این گفت‌وگو را با هم می‌بینیم و می‌خوانیم.

ایکنا - درباره چگونگی شکل‌گیری انیمیشن «یوز» توضیح دهید؛ چه انگیزه‌ای باعث شد موضوع یوز ایرانی انتخاب شود و روند تولید از ابتدا تا نمایش فیلم چگونه طی شد؟

در سال ۱۳۹۶، زمانی که تصمیم گرفتم زمینه ساخت یک فیلم بلند را فراهم کنم، به دنبال موضوعی خاص و منحصر به فرد بودم که کاملاً با ایران و طبیعت آن مرتبط باشد و تجربه‌ای متفاوت از آثار پیشین ارائه دهد. پس از تحقیق و بررسی‌های متعدد، یوز ایرانی به عنوان محور اصلی داستان انتخاب شد، زیرا ویژگی‌های منحصر به فرد و چالش‌های زیستی این حیوان می‌توانست پایه‌ای برای شکل‌گیری یک درام جذاب و همزمان آموزنده باشد. به جنبه‌های دراماتیک و تخیلی یوز فکر کردم و تصمیم گرفتم برخی واقعیت‌ها را دستکاری کنم تا داستان به شکلی سینمایی و جذاب شکل گیرد و بتواند توجه مخاطبان خردسال و خانواده‌ها را به خود جلب کند.

{$sepehr_media_4054282_400_300}

برای مثال، یوزی که در ایران لاغر و چابک است، اگر تپل، تنبل و پرخور باشد یا در کشور دیگری قرار گیرد، چه تغییراتی در رفتار و روابطش ایجاد می‌شود و این تضاد چگونه می‌تواند داستان را جذاب کند. این ایده‌ها مسیر داستان را مشخص کرد و باعث شد فیلم کم‌کم شکل گیرد و به انیمیشنی تبدیل شود که امروز مخاطبان مشاهده می‌کنند.

ایکنا ـ چه چالش‌ها و موانعی در مسیر تولید وجود داشت که زمان پروژه را طولانی کرد ؟

عوامل متعددی روند تولید را به تأخیر انداختند؛ از جمله طولانی شدن فرآیند تأمین مالی توسط حوزه هنری که باعث شد پیش‌تولید زمان بیشتری ببرد و همچنین پاندمی کرونا که بسیاری از مراحل تولید را به تعویق انداخت.

با وجود این چالش‌ها، پیش‌تولید به اتمام رسید و تولید واقعی از دو سال و نیم پیش بدون وقفه آغاز شد و تا یک ماه قبل ادامه داشت. این مسیر طولانی و پرچالش به تیم تولید کمک کرد تا تجربه‌ای منحصر به فرد در مدیریت زمان، هماهنگی میان بخش‌های مختلف و حفظ کیفیت هنری و فنی اثر کسب کند. در نهایت، تلاش مداوم و پیگیری دقیق باعث شد انیمیشن «یوز» به شکلی کامل و جذاب برای مخاطبان خردسال و خانواده‌ها آماده نمایش شود و پیام اثر به طور مؤثر منتقل شود.

ایکنا - در طراحی شخصیت‌ها و کاراکترهای انیمیشن، چه چالش‌هایی وجود داشت و برای ایجاد شخصیت‌هایی باورپذیر و جذاب، به ویژه یوز و دیگر شخصیت‌ها، چه راهکارهایی اتخاذ کردید؟

بزرگترین چالش در طراحی شخصیت‌ها، تعیین مخاطب هدف بود، زیرا انیمیشن شامل جزئیات و شوخی‌های متعددی بود که می‌توانست میان خردسالان و بزرگسالان تفاوت ایجاد کند و باعث سردرگمی مخاطب شود. پس از بررسی‌های دقیق، مخاطب اصلی را کودکان بین سه تا هشت سال در نظر گرفتیم، هرچند بزرگ‌ترها نیز می‌توانستند از اثر لذت ببرند. این تصمیم باعث شد تمرکز طراحی بر سادگی و روانی حرکت‌ها، شکل‌ها و رنگ‌ها باشد تا کودکان بتوانند به راحتی با شخصیت‌ها ارتباط برقرار کنند و جزئیات داستان را درک نمایند.

در طراحی شخصیت‌ها، انتخاب یوز تپل و تنبل به عنوان شخصیت اصلی، راهگشای بسیاری از مشکلات بود و باعث شد شخصیت‌ها باورپذیر و جذاب شوند. همچنین در سبک بصری و طراحی محیط‌های طبیعی، فاصله گرفتن از واقع‌گرایی صرف و استفاده از فرم‌های استیلیزه و کارتونی همراه با جزئیاتی محدود از واقعیت، باعث شد فضای اثر برای کودکان ساده و قابل فهم باشد و روایت داستان به خوبی منتقل شود. استفاده از رنگ‌های متنوع، شکل‌های هندسی ساده و خطوط روان به کودکان کمک کرد تا عناصر داستان را بهتر تشخیص دهند و با آن‌ها تعامل داشته باشند.

این رویکرد طراحی به ویژه در ایجاد ارتباط عاطفی مخاطب با شخصیت‌ها و محیط داستان مؤثر بود و باعث شد پیام فیلم به طور مستقیم و بدون پیچیدگی به کودکان منتقل شود. همچنین سبک بصری اثر موجب شد ریتم داستان حفظ شود، پیچیدگی‌های اضافی حذف گردد و تجربه تماشای انیمیشن برای مخاطب خردسال لذت‌بخش و قابل فهم باقی بماند. این تصمیم‌ها، ترکیبی از خلاقیت هنری و دانش روانشناسی مخاطب بود که توانست اثر را برای گروه سنی هدف مؤثر و جذاب سازد.

ایکنا - در طول مراحل تولید فیلم، چه اصلاحات و تغییراتی در داستان یا شخصیت‌ها اعمال شد و این تغییرات چه تأثیری بر روند تولید داشتند و چگونه توانستید این اصلاحات را مدیریت کنید تا آسیب کمتری به اثر وارد شود و کیفیت هنری و فنی اثر حفظ شود؟

در طول تولید، اصلاحات و تغییرات متعددی رخ داد که می‌توانست روند کار را به شدت مختل کند و هماهنگی میان صدا و تصویر را به هم بریزد. گاهی پس از ضبط دیالوگ‌ها و آغاز انیمیشن شخصیت‌ها، درخواست تغییرات ناگهانی دریافت می‌شد که باعث برهم خوردن سینک صدا و حرکت لب‌ها می‌شد و تیم مجبور بود چند مرحله به عقب بازگردد تا اصلاحات انجام شود. این تجربه نشان داد که بهترین رویکرد، صرف زمان کافی در پیش‌تولید و جمع‌آوری بازخوردها از همان ابتدا است تا از اعمال تغییرات عجولانه در مراحل بعدی جلوگیری شود.

با این رویکرد، پیش از ورود به مرحله تولید، تمامی بازخوردها بررسی و در فیلمنامه و طراحی لحاظ شد تا هماهنگی میان بخش‌های مختلف حفظ شود و تولید روان‌تر پیش برود. جمع‌آوری بازخوردها و اعمال آن‌ها پیش از تولید باعث شد تأثیر اصلاحات بر روند کار کاهش یابد و کیفیت اثر حفظ شود، زیرا اصلاحات در مراحل اولیه به جای مراحل پایانی، کمترین آسیب را به هماهنگی و انسجام اثر وارد می‌کرد.

نتیجه این شد که تیم تولید توانست با برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی مداوم، اصلاحات ضروری را بدون آسیب رساندن به کیفیت کلی اثر اعمال کند و تجربه‌ای ارزشمند در مدیریت پروژه‌های بلند مدت و پیچیده کسب نماید. این تجربه نشان داد که دقت در پیش‌تولید، جمع‌آوری بازخوردها و برنامه‌ریزی دقیق، کلید موفقیت در تولید انیمیشن‌های بلند و حفظ انسجام داستان و شخصیت‌هاست.

ایکنا - انیمیشن «یوز» چه پیام‌های تربیتی و اخلاقی برای کودکان و نوجوانان دارد و شما چگونه این پیام‌ها را در قالب داستان و تعامل شخصیت‌ها به مخاطب منتقل کردید تا هم آموزنده باشد و هم به شکل مستقیم نصیحت‌گونه نباشد؟

یکی از چالش‌های بزرگ در ارائه پیام به کودکان و نوجوانان، پرهیز از حالت مستقیم نصیحت و پند و اندرز است، زیرا اگر والدین یا مربیان بخواهند به شکل مستقیم به بچه‌ها بگویند چه کاری درست است، اغلب نتیجه معکوس می‌دهد و کودک یا نوجوان واکنش مقاومت‌آمیز نشان می‌دهد؛ این موضوع نه تنها در فرهنگ ایرانی بلکه در سراسر جهان وجود دارد. بنابراین در «یوز» تصمیم گرفتم راهکار خلاقانه‌ای برای ارائه پیام‌ها اتخاذ کنم؛ به جای اینکه مستقیم بگویم شکار حیوانات یا آسیب به طبیعت درست نیست، موقعیت‌هایی خلق شد که بچه‌ها و یوزپلنگ‌ها در مواجهه با خطر و آسیب قرار بگیرند و رفتار درست یا نادرست در عمل نشان داده شود. به این ترتیب، مخاطب خردسال و نوجوان خود تصمیم می‌گیرد که چه کاری اخلاقی است و چه کاری خیر.

{$sepehr_media_4054284_400_300}

در داستان، یک موقعیت فرضی ایجاد شد که توله یوزپلنگی در معرض تهدید قرار می‌گیرد و کودکان می‌بینند که انسان‌ها چگونه با آن برخورد می‌کنند؛ این مواجهه باعث شد تا بچه‌ها خودشان اخلاق و مسئولیت‌پذیری را تجربه کنند، بدون اینکه یک شخصیت بالغ مستقیم به آن‌ها نصیحت کند. این تکنیک باعث شد شخصیت‌های داستان به الگویی برای رفتارهای درست تبدیل شوند و مخاطب با آنها همذات‌پنداری کند. به علاوه، توجه ویژه به طراحی شخصیت‌ها، رفتارها و تعامل آن‌ها با محیط طبیعی، هم باعث جذابیت بصری شد و هم پیام‌های تربیتی و اخلاقی را به شکل غیرمستقیم منتقل کرد.

یکی دیگر از جنبه‌های مهم، توجه به الگوسازی و کارکرد محصولات جانبی بود؛ طراحی شخصیت‌ها به گونه‌ای انجام شد که هم برای روایت داستان و پیام تربیتی کاربرد داشته باشند و هم بتوانند به عنوان محصولات جانبی مانند کیف، لوازم تحریر و لباس برای کودکان جذاب باشند. این موضوع مشابه کاری است که دیزنی در طول دهه‌ها انجام داده است؛ یعنی شخصیت‌ها از ابتدا به شکلی طراحی می‌شوند که هم بصری جذاب باشند و هم در انتقال پیام تربیتی و فرهنگی نقش داشته باشند و هم در بازار محصولات جانبی کارآمد باشند.

ایکنا - آیا امکان دارد انیمیشن ایرانی با همکاری نهادهای مختلف مانند آموزش و پرورش، سازمان میراث فرهنگی و تولیدکنندگان اسباب‌بازی و لوازم التحریر، گستره و تأثیر خود را افزایش دهد و چه شرایطی برای موفقیت چنین همکاری‌هایی لازم است؟

بله، این امکان وجود دارد و نمونه «یوز» نشان داده که محصولات جانبی آن خوب مورد استقبال قرار گرفته‌اند، مانند نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌های مرتبط با فیلم در تهران. اما موفقیت این نوع همکاری‌ها نیازمند تداوم و استمرار است؛ نباید محصول فقط مقطعی و زودگذر عرضه شود، بلکه باید فرایندی زنده و مستمر ایجاد شود، به گونه‌ای که هم فیلم و هم محصولات جانبی، سریال یا عروسک‌ها، برنامه‌ها و بازاریابی مرتبط به صورت همزمان و پیوسته ادامه داشته باشند.

{$sepehr_media_4054285_400_300}

ایجاد چنین جریان پیوسته باعث می‌شود محصولات جانبی همیشه تقاضا داشته باشند و تجربه بچه‌ها با اثر و شخصیت‌ها عمیق‌تر شود. همانطور که دیزنی هیچ‌گاه محصولاتش را رها نمی‌کند، بلکه لایو اکشن، سریال و محصولات جانبی مرتبط می‌سازد، ما نیز باید به این شیوه فکر کنیم. فروش دفترچه‌ها، مداد، لباس و سایر محصولات جانبی زمانی موفق است که اثر اصلی، شخصیت‌ها و پیام‌ها دوام داشته باشند و تنها به عرضه کوتاه‌مدت محدود نشود. به عبارت دیگر، برای موفقیت، اثر انیمیشن باید فراتر از مرزهای ایران دیده شود و بازار گسترده‌تر جهانی نیز مدنظر قرار گیرد. این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، همکاری میان بخش‌های مختلف و تولید محصولات جانبی جذاب است تا پیام‌های تربیتی و فرهنگی به شکل مستمر و مؤثر منتقل شوند و اثر از نظر اقتصادی نیز پشتیبانی شود.

ایکنا - با توجه به تجربه تولیدات موفق دیزنی که از فرهنگ‌های مختلف الهام گرفته‌اند، چگونه می‌توان یک انیمیشن ایرانی با بودجه و تیم محدود، الگوسازی و پیام تربیتی مؤثر برای کودکان و نوجوانان ایجاد کند؟

تیم ما برای ساخت انیمیشن «یوز» حدود ۲۵ تا ۳۰ نفر بود و این افراد به صورت تخصصی روی تحقیق و توسعه، طراحی شخصیت‌ها و تولید کار می‌کردند. در مقایسه، استودیوهای بزرگی مانند پیکسار و دیزنی برای هر انیمیشن سه بعدی، بیش از ۱۲۰۰ نفر را صرف مراحل مختلف تولید می‌کنند؛ بنابراین طبیعی است که ما نتوانیم تمام جزئیات و دقت آن‌ها را با بودجه و تیم محدود بازسازی کنیم. با این حال، تمرکز ما بر ایجاد یک اثر مؤثر و قابل فهم برای مخاطب ایرانی بود و تلاش کردیم مهم‌ترین عناصر تربیتی، اخلاقی و فرهنگی را منتقل کنیم، حتی اگر برخی جزئیات تکنیکی یا تولیدی مشابه نمونه‌های بین‌المللی نباشد.

باید توجه داشت که انیمیشن ایرانی نیازمند رویکردی واقع‌گرایانه است؛ یعنی باید محدودیت‌ها، بودجه و تیم را در نظر گرفت و اولویت‌ها را مشخص کرد. تمرکز اصلی ما بر پیام‌های اخلاقی و تربیتی، الگوسازی و جذابیت بصری برای کودکان بود تا بتوانیم اثر مؤثر و مفیدی ارائه کنیم و همزمان پیام‌های فرهنگی و زیست‌محیطی را منتقل کنیم. این موضوع نشان می‌دهد که موفقیت در تولید انیمیشن تربیتی صرفاً به شباهت به آثار غربی نیست، بلکه به خلاقیت، دقت در پیام‌ها و شناخت مخاطب بستگی دارد. نتیجه این‌که با رویکرد هوشمندانه، برنامه‌ریزی دقیق و بهره‌گیری از منابع محدود، می‌توان اثری خلق کرد که ضمن انتقال پیام‌های تربیتی و فرهنگی، برای مخاطب خردسال و نوجوان ایرانی جذاب و قابل فهم باشد. این تفاوت عمده با تولیدات بین‌المللی است: تمرکز بر فرهنگ، اصالت و نیازهای واقعی مخاطب ایرانی، نه صرفاً تقلید از نمونه‌های خارجی.

ایکنا - پیام‌های زیست‌محیطی انیمیشن چگونه برای کودکان بیان شده‌اند و چه تأثیری بر حس هویت و تعلق به فرهنگ و طبیعت ایران برای مخاطب خردسال دارند؟

پیام‌های زیست‌محیطی فیلم به شکل مستقیم و گل درشت ارائه نشده‌اند، بلکه با داستان و رفتار شخصیت‌ها منتقل شده‌اند. شخصیت اصلی، یک یوزپلنگ ایرانی نادر و کمیاب است که هویت و اصالت خود را نمایندگی می‌کند. کودکان با مشاهده تعاملات یوز با محیط و دیگر حیوانات، می‌آموزند که حفاظت از طبیعت و مسئولیت‌پذیری اهمیت دارد. همچنین نمایش موقعیت‌های واقعی و خیالی باعث می‌شود کودکان خودشان تصمیم بگیرند که چه رفتارهایی درست و چه رفتارهایی نادرست است، بدون اینکه یک شخصیت بزرگسال مستقیم نصیحت کند.

یکی از نکات مهم، ایجاد حس هویت و تعلق به فرهنگ ایرانی است. یوزپلنگ، به عنوان یک نماد ملی، به کودکان یادآوری می‌کند که هویت ایرانی ارزشمند و منحصر به فرد است. والدین گزارش داده‌اند که کودکانی پس از دیدن فیلم، با تأکید می‌گویند «من ایرانی‌ام» و علاقه‌ای تازه به طبیعت و فرهنگ خود پیدا کرده‌اند. این نشان می‌دهد که پیام‌های فرهنگی و زیست‌محیطی با زبان کودکانه و داستانی قابل فهم، اثرگذار هستند و حس تعلق و احترام به محیط زیست و فرهنگ را در ذهن کودکان تقویت می‌کنند. همچنین فیلم به کودکان می‌آموزد که تعامل با خانواده، دوستان و محیط اطراف اهمیت دارد و تنها زندگی کردن و جدایی از ریشه‌ها، رضایت واقعی ایجاد نمی‌کند. این پیامی است که ضمن آموزش اخلاق زیست‌محیطی، هویت و اصالت فرهنگی را نیز در ذهن مخاطب خردسال شکل می‌دهد و او را برای رشد و تعامل اجتماعی آماده می‌کند.

ایکنا - به خانواده اشاره کردید. نکته بعدی که تأکید ویژه داریم، نقش خانواده و تعاملات اجتماعی است. این موضوع چگونه می‌تواند برای کودکان و نوجوانان تأثیرگذار باشد و چه پیام‌هایی پیرامون اهمیت خانواده در انیمیشن ارائه شده است؟

خانواده یکی از مؤلفه‌های اصلی و شخصی‌ترین تجربه هر فرد است. تجربه شخصی من از ۱۴ سالگی، جدایی از خانواده و از دست دادن آن‌ها در زلزله بم، به شکل عمیقی مفهوم خانواده را در ذهنم نهادینه کرد. این تجربه باعث شد درک کنم که دوستان کوتاه‌مدت یا ارتباطات گذرا هیچگاه جای خانواده را نمی‌گیرند و خانواده واقعی شامل پدر، مادر، خواهر و برادر است که هویت و حمایت عاطفی ایجاد می‌کنند. همین نگاه شخصی باعث شد در «یوز» بر اهمیت خانواده و حس تعلق تأکید شود و شخصیت اصلی، حتی در موقعیت‌های خیالی، با حس تنهایی و نیاز به خانواده مواجه باشد تا کودکان به اهمیت خانواده پی ببرند.

{$sepehr_media_4054288_400_300}

انیمیشن «یوز» تلاش کرده است با ایجاد موقعیت‌هایی که کنجکاوی و یادگیری را تحریک می‌کند، مفاهیم خانوادگی و اجتماعی را به شکل غیرمستقیم منتقل کند. به جای دیالوگ‌های مستقیم و پندگونه، بذرهایی در ذهن کودک کاشته می‌شود که بعداً در زندگی واقعی اثرگذار خواهند بود. برای مثال، شخصیت‌ها با هم تعامل می‌کنند و رفتارهای درست و نادرست را نشان می‌دهند، و کودک ناخودآگاه یاد می‌گیرد که خانواده و تعامل اجتماعی ارزشمند است و تصمیماتش بر اساس این آموزه‌ها شکل می‌گیرد.

این روش باعث می‌شود کودکان و نوجوانان با دیدن داستان، به طور طبیعی ارزش خانواده و ارتباطات اجتماعی را درک کنند، بدون اینکه احساس کنند به آن‌ها دستور داده شده است. هدف این است که حتی سال‌ها بعد، وقتی تصمیمات مهم زندگی را می‌گیرند، ریشه‌های این ارزش‌ها در ناخودآگاه آن‌ها باقی مانده باشد و بتوانند در برابر انتخاب‌های دشوار، به خانواده و هویت خود وفادار بمانند.

ایکنا - برای ساخت انیمیشن کودک، آشنایی با دنیای کودک و درک فانتزی‌ها و رفتارهای آن‌ها ضروری است. شما چگونه سعی کردید با این فضای ذهنی کودکان نزدیک شوید و نقش مشاوران کودک و روانشناسان در این فرآیند چه بوده است؟

ابتدا به تجربیات شخصی و زندگی خودم رجوع کردم و سعی کردم بانک دراماتیک شخصی‌ام را مبنای طراحی داستان قرار دهم. داشتن یک دختر یک ساله نیز به من کمک کرد تا شوخی‌ها، دیالوگ‌ها و طنزهای فیلم را با معیارهای کودکانه بسنجم و مطمئن شوم که محتوا برای مخاطب خردسال قابل فهم و مناسب است، بدون آنکه بزرگسالانه یا آلوده به محتوای نامناسب باشد. این روش باعث شد تصمیمات هنری و اخلاقی من با نگاه واقعی به کودکان شکل بگیرد و از نمونه‌های موفق انیمیشن دو بعدی دهه شصتی و تجربیات خواهرزاده‌هایم الهام گرفتم.

مشاهده رفتار و علاقه کودکان به طرح‌ها، رنگ‌ها و اشکال هندسی ساده، کمک کرد تا شخصیت‌ها و محیط‌ها به شکلی طراحی شوند که کودک سریع آن‌ها را درک کرده و با آن‌ها ارتباط برقرار کند. همچنین، رده سنی مخاطب به دقت بررسی شد؛ بیشترین تأثیر فیلم «یوز» روی گروه سنی ۳ تا ۱۰ سال است، زیرا در این سن، کودک درک اولیه‌ای از اخلاقیات، محیط زیست و تعاملات اجتماعی پیدا می‌کند و آموزه‌ها به شکل مؤثرتری در ناخودآگاه او ثبت می‌شود.

ایجاد تعامل بین سنین مختلف، طراحی ساده و قابل فهم شخصیت‌ها و اشارات تدریجی به مفاهیم، باعث شد فیلم از لحاظ آموزشی و تربیتی برای کودکان مناسب باشد و با جذابیت فانتزی و داستانی، توجه آن‌ها را به خود جلب کند. این رویکرد، تلفیقی از تجربه شخصی، مشاهدات مستقیم کودکان و مشاوره غیررسمی با متخصصان کودک بود که در نهایت به طراحی داستان و شخصیت‌ها جهت داد.

ایکنا - انیمیشن «یوز» دارای پیام‌های اخلاقی و تربیتی است. به عنوان یک انیمیشن‌ساز، چگونه می‌توان پیام‌های دینی و فرهنگی را به شکل صحیح و مؤثر در داستان گنجاند؟

پیام دینی در انیمیشن فقط زمانی مؤثر است که کل اثر از ابتدا تا انتها براساس آن طراحی شده باشد. اضافه کردن عناصر دینی به صورت مقطعی یا در لابلای داستان‌های دیگر، باعث سردرگمی مخاطب و کاهش تأثیر پیام می‌شود. به همین دلیل، باید انیمیشن از ابتدا حول محور موضوع دینی یا فرهنگی طراحی شود، مانند فیلم‌های موفقی همچون «موسی کلیم‌الله» که پیام دینی با داستان اصلی یکپارچه است و مخاطب کودک و بزرگسال بدون ابهام آن را درک می‌کند.

{$sepehr_media_4054290_400_300}

اضافه کردن پیام‌های دینی یا فرهنگی نیازمند احترام به مخاطب و رعایت اصالت است. این بدان معناست که انیمیشن نباید با اهداف تجاری یا تبلیغاتی از پیام‌ها سوءاستفاده کند، بلکه هدف اصلی آموزش و انتقال ارزش‌های اخلاقی، دینی و فرهنگی باشد. همچنین رعایت سطح درک و فهم کودک، جذابیت بصری و انسجام داستان اهمیت دارد تا پیام به شکل طبیعی و اثرگذار منتقل شود.

در نهایت، ترکیب پیام‌های دینی با داستانی جذاب و شخصیت‌هایی همذات‌پنداری‌پذیر، باعث می‌شود کودکان ارزش‌های دینی و فرهنگی را به شکل عملی و غیرمستقیم درک کنند و آن‌ها را در زندگی روزمره خود به کار ببرند. این روش، تأثیرگذاری و یادگیری را افزایش می‌دهد و همزمان مخاطب را سرگرم و درگیر نگه می‌دارد.

ایکنا - در پایان، هر آنچه پیرامون انیمیشن «یوز» لازم می‌دانید، برای مخاطبان و علاقه‌مندان بیان کنید.

می‌خواهم از مخاطبان ایرانی، به ویژه خانواده‌ها، تشکر ویژه کنم. با وجود نواقص احتمالی در فیلم، آن‌ها اثر را دیده و حمایت کردند و تبلیغ کردند که این موضوع برای ما بسیار ارزشمند است. این توجه و صبر مخاطب نشان می‌دهد که ارزش و اهمیت فرهنگی چنین تولیداتی برای مردم ما شناخته شده است و باید به آن ارج نهاده شود. همچنین قول می‌دهم که در فیلم بعدی، تمام نواقص برطرف شود و اثر لایق‌تر، کامل‌تر و با کیفیت بالاتر برای کودکان و خانواده‌ها ارائه شود. این اثر جدید قرار است از خیابان‌های تهران شروع شود و حتی به ژاپن گسترش یابد تا تجربه و تنوع فرهنگی بیشتری برای مخاطبان ایجاد کند. در نهایت، «یوز» نشان می‌دهد که انیمیشن ایرانی می‌تواند با توجه به فرهنگ، هویت و ارزش‌های اجتماعی خود، پیام‌های اخلاقی، تربیتی و دینی را به مخاطب منتقل کند و همزمان جذاب، سرگرم‌کننده و آموزنده باشد. این تجربه مسیر را برای تولیدات آینده هموار می‌کند و زمینه را برای آثار قدرتمندتر و تأثیرگذارتر فراهم می‌سازد.

گفت‌وگو از داوود کنشلو