کد خبر: ۴۳۱۵۵۱۸

تاریخ: ۱۷ آبان ۱۴۰۴ - ۱۴:۵۲

مریم پیرکاری مطرح کرد

خلق تصویر انسانی و امیدبخش از شهر در جشنواره فیلم شهر

دبیر نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم شهر با اشاره به رویکرد محتوایی این دوره گفت: در تلاشیم با نمایش آثار خلاقانه و مردم‌محور، تصویری تازه از زیست شهری ارائه کنیم که بر پیوند انسان، امید و هویت فرهنگی استوار باشد.

به گزارش ایکنا، نشست خبری نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم شهر با حضور مریم پیرکاری، دبیر جشنواره امروز ۱۷ آبان در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.

پیرکاری در ابتدای جلسه با بیان اینکه نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر پس از یک تأخیر یک‌ ساله برگزار می‌شود، اظهار کرد: قرار بود این دوره از جشنواره در سال ۱۴۰۳ برگزار شود، اما مجموعه‌ای از اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی از جمله شهادت آیت‌الله رئیسی، اسماعیل هنیه و سید حسن نصرالله و همچنین فضای انتخاباتی کشور باعث شد که برگزاری جشنواره با یک سال تأخیر مواجه شود. این اتفاقات، برگزاری جشنواره را به تعویق انداخت، اما خوشحالیم که امروز در شرایط جدید می‌توانیم جشنواره را برگزار کنیم و تهران پس از جنگ 12 روزه معنای متفاوتی پیدا کرده است.

وی با اشاره به اهمیت جشنواره برای هنرمندان و شهروندان ادامه داد: تهران دیگر صرفاً پایتخت ایران یا یک شهر عادی نیست، بلکه به یک مبنای فرهنگی و معنوی تبدیل شده است که نیاز به بازنمایی هنری و فرهنگی دارد. این جشنواره فرصت مناسبی برای بازخوانی و برجسته کردن هویت شهری و فرهنگی پایتخت فراهم می‌کند و امیدواریم آثار منتخب، تأثیری مثبت بر جامعه و هنر ایران داشته باشند. جشنواره شهر برای تقویت این نگاه طراحی شده است.

دبیر جشنواره در ادامه به ساختار جشنواره اشاره کرد و گفت: این دوره از جشنواره شامل بخش‌های سینمای ایران، سینمای بین‌الملل، پویانمایی، فیلم کوتاه و مستند است. امسال یک بخش تازه نیز اضافه شده که حاصل فراخوان سال گذشته برای نویسندگان و فیلم‌نامه‌نویسان علاقه‌مند به موضوعات شهری است. این بخش، امکان ارائه طرح‌ها و فیلمنامه‌های مرتبط با شهر و زندگی شهری را فراهم می‌کند و ۳۱۸ اثر تاکنون به دبیرخانه ارسال شده‌اند که در حال بررسی و داوری هستند.

داوران بخش سینمای ملی

پیرکاری درباره اسامی داوران بخش سینمای ملی جشنواره اظهار کرد: داوران این بخش شامل محسن برمهانی، فرهاد توحیدی، روح‌الله سهرابی، سعید صدراییان، محمود کلاری، پریوش نظریه و محمدرضا ورزی هستند. این هیئت مسئول بررسی و ارزیابی آثار منتخب سینمای ایران است. آثار این بخش شامل فیلم‌هایی است که پس از جشنواره هشتم اکران شده‌اند و توسط ستاد جشنواره برای داوری انتخاب شده‌اند.

وی با نگاهی انتقادی به بازنمایی شهر در تولیدات سینمایی و تلویزیونی کشور، گفت: تا این لحظه نمی‌توانم با اطمینان بگویم که شهر به‌عنوان یک بستر زیستی و عنصر هویت‌بخش در آثار سینمایی و تلویزیونی به‌خوبی دیده شده است. در بسیاری از تولیدات، چه در سینما و چه در سریال‌ها، شهر صرفاً به یک پس‌زمینه بی‌جان تبدیل شده است و جشنواره قصد دارد این روند را تغییر دهد.

پیرکاری با اشاره به همکاری با مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهرداری تهران افزود: نشست‌هایی با مرکز مطالعات برگزار کردیم و تصمیم گرفتیم پارامترهایی مشخص برای بازنمایی شهر در آثار تصویری تدوین کنیم. از این پس، شرط حضور در جشنواره یا دریافت حمایت از مؤسسه تصویر شهر، رعایت این پارامترها خواهد بود. هدف ما آن است که فیلم‌سازان توجه ویژه‌ای به مؤلفه‌های شهری داشته باشند و این موضوع در جشنواره مورد تقدیر قرار گیرد.

این دوره از جشنواره شامل بخش‌های سینمای ایران، سینمای بین‌الملل، پویانمایی، فیلم کوتاه و مستند است.

دبیر جشنواره درباره انتقال مفهوم شهر به سینما بیان کرد: در حال حاضر نمی‌توانم از یک انتقال کامل و دقیق میان مفهوم شهر و سینما دفاع کنم. البته هستند آثاری که شهر را به‌خوبی تصویر کرده‌اند، اما هنوز تا رسیدن به بازنمایی عمیق و معنادار از شهر فاصله داریم. جشنواره تلاش دارد چنین آثاری را شناسایی و از آن‌ها حمایت کند.

پیرکاری درباره حضور بین‌المللی جشنواره گفت: در این دوره، نمایندگانی از ۱۲ کشور حضور دارند که شامل گرجستان، تاجیکستان، مغولستان، فرانسه، ترکیه، آذربایجان، عراق، روسیه و چین هستند. این تنوع بین‌المللی امکان مقایسه تجربیات شهری و سینمایی در کشورهای مختلف را فراهم می‌کند و به غنای جشنواره کمک می‌کند.

وی با بیان اینکه داوران جشنواره فقط محدود به متخصصان سینما نیستند، افزود: داورانی از حوزه مدیریت شهری و مرکز مطالعات شهرداری داریم. برخی از این داوران در ابتدا معتقد بودند تصویر امیدوارانه‌ای از شهر خلق نشده، اما پس از گفت‌وگو متوجه شدند که فیلم‌ها با هدف بازنمایی واقعی مشکلات اجتماعی تولید شده‌اند و نقدها سیاسی یا مغرضانه نیست.

پیرکاری با ذکر نمونه‌ای از آثار داخلی گفت: یکی از فیلم‌هایی که مورد نقد داوران قرار گرفت، تولید خود مؤسسه تصویر شهر بود. این نشان می‌دهد که جشنواره با رویکرد حرفه‌ای و بدون خط‌کشی‌های سیاسی به آثار نگاه می‌کند و نقدها صرفاً برای بهبود بازنمایی شهری مطرح شده‌اند.

وی درباره آموزش فیلمنامه‌نویسان اظهار کرد: امسال پنلی برای آموزش فیلمنامه‌نویسان فراهم کرده‌ایم تا به مسائل اجتماعی و شهری تهران بپردازند. از میان طرح‌ها و فیلمنامه‌های ارسال شده، مواردی انتخاب و توسط متخصصان آموزش داده می‌شوند تا کیفیت تولیدات شهری ارتقا یابد.

پیرکاری درباره ویژگی‌های بخش‌های مختلف جشنواره توضیح داد: در بخش سینمای ملی، فیلم‌های اکران شده و جدید نمایش داده می‌شوند و در بخش بین‌الملل، آثار کوتاه، مستند و پویانمایی حضور دارند. همچنین نمایش فیلم‌های مرمت شده، نمایشگاه کتاب با موضوع شهری و پیوند شهر و سینما و مسابقه عکس در گالری پردیس ملت از دیگر برنامه‌هاست.

وی درباره رویکرد جشنواره در پرداختن به آسیب‌های اجتماعی بیان کرد: یکی از اهداف جشنواره، تزریق امید به جامعه است. اگر فیلمسازان به آسیب‌های اجتماعی اشاره نکنند، متولیان نمی‌توانند نارسایی‌ها را تشخیص دهند. در بخش مستند و فیلم کوتاه، آثار تلخ نیز به عنوان تلنگر اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرند تا به مدیران شهری و مخاطبان هشدار دهند.

دبیر جشنواره درباره تولیدات حوزه ترافیک و مهاجرین گفت: امسال ۵۰ فیلم کوتاه با موضوع ترافیک و یک فیلم ویژه درباره حوادث شهری تولید شده است. همچنین در حوزه مهاجرین افغانستانی، آثار مرتبط با وضعیت اتباع قانونی و غیرقانونی تهیه شده‌اند. هدف، نمایش واقعیت‌های شهری با حداقل امکانات و تمرکز بر مسائل اجتماعی است.

بودجه و منابع جشنواره

وی درباره بودجه و منابع جشنواره توضیح داد: مؤسسه تصویر شهر بودجه دولتی دریافت نمی‌کند و هزینه‌ها از محل اکران و پخش آثار جبران می‌شود. محدودیت بودجه، ظرفیت تولید گسترده را کاهش می‌دهد، اما تلاش می‌کنیم با همین منابع به مهم‌ترین مسائل شهری پرداخته شود و آثار تأثیرگذار تولید شوند.

پیرکاری درباره خط‍‌مشی داوری و حضور آثار گفت: هیچ خط‌کشی سیاسی در جشنواره لحاظ نشده و آثار از طیف‌های مختلف پذیرفته شده‌اند. تولیدی که نقد شهرداری داشته باشد، حذف نشده است و تمرکز جشنواره بر بازنمایی واقعیت‌های شهری و اجتماعی است. تمامی فیلم‌ها بر اساس آیین‌نامه مشخص انتخاب شده‌اند و سلیقه شخصی دخالت نداشته است.

در بخش سینمای ملی، فیلم‌های اکران شده و جدید نمایش داده می‌شوند و در بخش بین‌الملل، آثار کوتاه، مستند و پویانمایی حضور دارند

در ادامه نشست، دبیر جشنواره درباره آینده و اهداف بلندمدت بیان کرد: تمرکز ما بر شفاف اعلام کردن پارامترهای شهری است تا فیلم‌سازان بدانند چگونه می‌توانند از حمایت جشنواره بهره‌مند شوند. هدف نهایی، ایجاد پیوند میان شهر، سینما و جامعه است و امیدواریم جشنواره به یک رخداد مردمی و تخصصی تبدیل شود که تأثیر مثبت و پایدار بر تولیدات شهری داشته باشد.

پیرکاری در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر نقش جشنواره در ایجاد تعامل میان مدیران شهری و هنرمندان بیان کرد: جشنواره فیلم شهر فرصتی است تا مدیران شهری با دغدغه‌ها و نگاه هنرمندان آشنا شوند. بسیاری از مشکلات شهری زمانی قابل حل هستند که از زاویه دید هنرمندان و مستندسازان دیده شوند. هنرمند می‌تواند مسائلی را در قالب اثر هنری بیان کند که در گزارش‌های رسمی پنهان می‌ماند و این تبادل نگاه میان دو حوزه، از اهداف محوری جشنواره است.

وی درباره نقش رسانه‌ها در پوشش رویداد اظهار کرد: رسانه‌ها بخش جدایی‌ناپذیر از جشنواره هستند. تلاش کرده‌ایم از ظرفیت رسانه‌های مکتوب، تصویری و فضای مجازی برای معرفی آثار و اهداف جشنواره استفاده کنیم. این همکاری باعث می‌شود پیام اصلی جشنواره که همان نگاه انسانی، امیدآفرین و سازنده به شهر است، به گوش همه شهروندان برسد و تأثیر فرهنگی بیشتری داشته باشد.

دبیر جشنواره در ادامه با اشاره به توجه ویژه به قشر جوان و فیلم‌سازان تازه‌کار بیان کرد: یکی از اهداف جدی ما کشف استعدادهای جدید در حوزه فیلم کوتاه و مستند شهری است. نسل جدید فیلم‌سازان ایده‌هایی نو دارند و شهر را با زاویه دید تازه‌ای می‌نگرند. ما در کارگاه‌های آموزشی و نشست‌های تخصصی، این فیلم‌سازان جوان را تشویق می‌کنیم تا روایت‌های متفاوت و خلاقانه‌ای از تهران و دیگر شهرهای کشور ارائه دهند.

پیرکاری با تأکید بر تداوم برگزاری جشنواره گفت: تمام تلاش ما این است که جشنواره فیلم شهر به عنوان یک برند فرهنگی پایدار تثبیت شود. تهران شهری زنده و پرتحرک است و این پویایی باید در آثار هنری نیز دیده شود. جشنواره نه‌تنها محفلی برای رقابت فیلم‌سازان، بلکه بستری برای اندیشیدن به معنای زندگی شهری است. اگر بتوانیم از دل هنر، حس تعلق به شهر را تقویت کنیم، به هدف اصلی خود رسیده‌ایم.

پیرکاری در ادامه سخنان خود با اشاره به حضور پررنگ مستندسازان در این دوره تصریح کرد: بخش مستند جشنواره یکی از بخش‌های پویا و تأثیرگذار است. مستندسازان با نگاهی واقع‌گرایانه، لایه‌های پنهان شهر را آشکار می‌کنند و از مشکلاتی سخن می‌گویند که شاید کمتر در قالب‌های داستانی دیده شود. این مستندها هم به مسئولان هشدار می‌دهند و هم به مردم آگاهی می‌بخشند تا نگاه دقیق‌تری به محیط زندگی خود داشته باشند.

یکی از اهداف جدی ما کشف استعدادهای جدید در حوزه فیلم کوتاه و مستند شهری است

پیرکاری در بخش دیگری از سخنان خود به بعد فرهنگی و اجتماعی جشنواره اشاره کرد و گفت: یکی از اهداف ما در این دوره، گسترش گفت‌وگو میان نسل‌های مختلف درباره مفهوم شهر است. شهر فقط خیابان و ساختمان نیست؛ مجموعه‌ای از خاطرات، تجربه‌ها و روابط انسانی است که در بستر زمان شکل گرفته‌اند. تلاش داریم با نمایش آثار متنوع، شهر را نه صرفاً به عنوان مکان، بلکه به عنوان زیست‌جهان مشترک مردمانش معرفی کنیم.

وی با تأکید بر اهمیت آموزش هنرمندان جوان در حوزه سینمای شهری اظهار کرد: در برنامه‌های جنبی جشنواره، دوره‌هایی برای آموزش مهارت‌های فنی، روایت‌پردازی شهری، و نگاه جامعه‌شناختی به فضاهای شهری در نظر گرفته شده است. این دوره‌ها با حضور استادان برجسته برگزار می‌شود تا فیلم‌سازان تازه‌کار بتوانند درک عمیق‌تری از موضوعات اجتماعی، زیست‌محیطی و فرهنگی شهر پیدا کنند و در آثارشان بازتاب دهند.

پیرکاری در پایان بیان کرد: برنامه‌ریزی ما بر این است که نتایج و تجربه‌های این دوره از جشنواره در قالب یک بانک اطلاعاتی برای پژوهشگران، دانشگاهیان و هنرمندان فراهم شود. این بانک می‌تواند مرجع مهمی برای تحلیل تحولات فرهنگی و هنری شهر تهران در سال‌های آینده باشد. امیدواریم جشنواره فیلم شهر بتواند پلی میان هنر، مدیریت شهری و دغدغه‌های مردم ایجاد کند و سهمی در بهبود زیست شهری و ارتقای فرهنگ عمومی داشته باشد.

نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر ۱۹ الی ۲۱ آبان در پردیس سینمایی ملت برگزار خواهد شد.