کد خبر: ۴۳۱۹۳۴۴

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۴۰۴ - ۱۶:۲۳

حجت‌الاسلام شاکرین بیان کرد

ایرانیت و اسلامیت؛ همزیستی دیانت، عقلانیت و سیاست

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در هم‌اندیشی بررسی نسبت ایرانیت و اسلامیت، دیانت، عقلانیت و سیاست را سه رکن هویت ایرانی دانست و تأکید کرد اسلام با خردورزی، عدالت اجتماعی و سماحت خود، با روحیه ایرانیان همسو شده و زمینه رشد تمدن ایرانی و اسلامی را فراهم کرده است.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین حمیدرضا شاکرین؛ عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، پنجم آذرماه در هم‌اندیشی تخصصی بررسی و تحلیل نسبت و مناسبات اسلامیت و ایرانیت که از سوی این پژوهشگاه در قم برگزار شد به موضوع «هویت ایرانی و دوگانه اسلامیت و ایرانیت» پرداخت و با بیان اینکه ما باید مؤلفه‌های اصلی ایران و اسلام و نسبت بین این دو را بشناسیم، گفت: سه چیز در بین مؤلفه‌های هویت ایرانی برجسته است؛  دیانت، عقلانیت و سیاست. این سه موضوع بسیار در هویت ایرانی نقش‌آفرین هستند و همواره در تعامل با همدیگر قرار داشته‌اند و در دوره باستان نیز اینطور بوده است و این سه عنصر سرنوشت ایران و ایرانی را رقم زده‌اند.

وی افزود: از طرف دیگر، بهترین و جامع‌ترین مکتبی که با این سه مؤلفه تعامل برقرار کرده است اسلام است.

شاکرین بیان کرد: در بحث ورود اسلام به ایران، ایرانیان در سطح وسیعی، اسلام را پذیرفتند و اصلا سپاه اسلام به ایرانیان نگفتند که به زور مسلمان شوید اما ایرانیان وقتی عقلانیت اسلام را دیدند آن را پذیرفتند. نظام ساسانی شرایطی فراهم کرده بود که ایران از الگوهای اصلی خودش فاصله گرفته بود و ایرانیان دقیقا تشنه چیزی بودند که در اسلام وجود داشت، لذا خودشان راه اسلام را در سراسر ایران باز کرده و برای سپاه اسلام گشودند.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار کرد: یکی از مواردی که در اسلام در حوزه حیات سیاسی و اجتماعی مهم می‌باشد عدالت اجتماعی است؛ از این رو زمانی که اسلام ظهور کرد، در عرصه اقتصادی، علمی و سیاسی ایران به شدت در شرایط تبعیض و عدم مساوات  و ...  قرار داشت؛ لذا برای ایرانیان این آموزه اسلامی جذاب بود.

وی اضافه کرد: مؤلفه دیگر اینکه، اسلام مبتنی بر عقلانیت بود؛ البته اساس دعوت انبیاء بر خردورزی و عقلانیت بود، البته ادیان آنها منحرف شدند اما شعار اسلام مبتنی بر خردورزی بود و با روحیه خردورزانه ایرانیان همراه شد. گشودگی که اسلام در برابر علم داشت مورد توجه ایرانیان قرار گرفت. آن هم در شرایطی که بسیاری از ایرانیان حق تحصیل نداشتند؛ لذا در راه آرمان‌های اسلامی جان هم دادند و این روحیه سبب شد تا تمدن ایرانی و اسلامی رشد کند.

شاکرین با بیان اینکه تقریبا یک قرنی بود که نگاه ایرانیت و اسلامیت را ترویج کردند اما شکوفایی علمی و ... ایجاد نشد، گفت: اما با پیروزی انقلاب و احیای اسلام فضا برای رشد علمی کشور فراهم شد.

وی افزود: اسلام، در عین اینکه بر اساس خرد و فهم، دیگران را دعوت و خود را دین خاتم معرفی می‌کند اما به هیچ وجه در برابر فرهنگ‌ها و ادیان دیگر وقتی ظلم و ستمی نکنند، معارضه ندارد؛ لذا سماحت، سهولت و گشودگی که در اسلام است مسئله مهمی برای جذب دیگران است.

جنگ مذهبی نسبتی با تفکر حقیقی اسلام ندارد

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ  اندیشه اسلامی بیان کرد: امروز تاریخ را برای ما وارونه می‌نویسند و دم از خشونت ایرانی و اسلام می‌زنند؛ امروز در فضای مدرنیته هستیم که بدترین جنگ‌ها را راه‌اندازی کرده‌اند و بحث جنگ‌های مذهبی را نیز دامن می‌زنند که اصلا نسبتی با اسلام ندارد.

وی به ذکر نمونه‌ای پرداخت و افزود: وقتی بندیکت شانزدهم پاپ شد، از تعابیر خشونت‌گرایی در اسلام استفاده کرد و بلافاصه اعتراضات بسیاری علیه او برپا شد؛ جالب اینکه بسیاری از این اعتراضات توسط غیرمسلمانان انجام شو و حتی در اسرائیل یک یهودی علیه او مقاله نوشت و گفت اگر خوشبینانه قضاوت کنم اطلاعات تاریخی شما کم است، زیرا برای ما یهودیان هیچ جایی بهتر از بین مسلمین نبوده است و شما در هولوکاست چه کردید.

تلفیق سماحت اسلامی با سماحت ایرانی

شاکرین با بیان اینکه اکنون نیز ایران به رنگین کمان اقوام و مذاهب معروف است و فرهنگ مسالمت‌آمیز دارند،  زیرا فرهنگ اسلامی، احترام به پیروان ادیان داشته و دارد، اظهار کرد: در جنگ‌های صلیبی، صلیبیان حتی هم‌کیشان، زنان، مردان و کودکان را می‌کشتند اما مسلمین غیر از مردان جنگی با کسی کاری نداشتند و به پیروان ادیان دیگر آزادی مذهبی می‌‌دادند. این سماحت اسلام با روحیه ایرانی سازگاری زیادی دارد.

وی بیان کرد: نکته دیگر، جنبه والای معنوی و اخلاقی است که برای ایرانیان بسیار جذاب بوده و از آنجایی‌که بهترین جلوه دیانت و عقلانیت را در پیامبر و ائمه(ع) دیدند به تشیع گرویدند. ارزش‌هایی چون عدالت و معنویت نه تنها در تعالیم اسلامی وجود داشت، بلکه الگوهای عینی آن در ائمه(ع) تجسم داشت و این سبب شد تا ایرانیان با مشاهده انسان کامل، گرایش بیشتری به اسلام و شیعه داشته باشند.

شاکرین با بیان اینکه انسجام ایرانیان در دفاع مقدس 12 روزه باعث شگفتی جهانیان شد، تصریح کرد: یک جنبه آن به ملیت و ایرانیت ایرانیان مرتبط است، زیرا همه مردم از کشور خود دفاع می‌کنند اما یکی از علل اصلی این ماجرا، ولایت فقیه بود؛ زیرا در رأس قدرت،  شخصیت و انسان متعالی قرار دارد که دارای حکمت، شجاعت و انسانی پاک، اهل ساده‌زیستی و تدین و ... است؛ لذا میلیون‌ها انسان حاضرند با فرمان ایشان جان خود را فدا کنند.

استاد حوزه علمیه، افزود: امروز تلاش زیادی برای ایجاد و تقویت دوگانه‌سازی ایرانیت و اسلامیت برای زدن همین جایگاه صورت می‌گیرد زیرا هیچ رهبری در دنیا چنین جایگاهی ندارد که میلیون‌ها انسان با شور و اشتیاق حاضر باشند جان خود را برای او فدا کنند.