کد خبر: ۴۳۲۱۴۳۳

تاریخ: ۱۶ آذر ۱۴۰۴ - ۱۲:۳۷

زهرا شمس‌احسان:

تهران را شهری فراگیر برای معلولان کنیم

رئیس کمیته اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران در صحن امروز شورا در خصوص ضرورت تحول در رویکرد مدیریت شهری نسبت به شهروندان دارای معلولیت و الزام تحقق شهر فراگیر تذکر داد.

به گزارش ایکنا به نقل از شورای اسلامی شهر تهران؛ زهرا شمس‌احسان، رئیس کمیته اجتماعی شورای شهر تهران در تذکر پیش از دستور سیصد و هفتاد و هفتمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران ضمن گرامیداشت روز دانشجو و هفته افراد دارای معلولیت، گفت: با تقدیر از زحمات صورت گرفته در حوزه اجتماعی و فرهنگی و مناسب‌سازی فضاهای شهری، ضروری است بر این نکته تأکید کنم که تهران در برابر چالش راهبردی گذار از رویکرد «مناسب‌سازی فیزیکی» به سوی «خلق شهر فراگیر» ایستاده است.

وی با بیان اینکه شواهد میدانی حاکی از آن است که اقدامات صورت گرفته تاکنون، عمدتاً در محدوده معلولیت‌های جسمی ـ حرکتی متمرکز بوده و معلولیت‌های ذهنی، رشدی و عصب‌تحولی (از جمله اختلال طیف اوتیسم، اختلالات یادگیری و معلولیت ذهنی) در حاشیه برنامه‌ریزی شهری قرار گرفته‌اند، تصریح کرد: این در حالی است تعداد قابل توجهی از افراد دارای معلولیت در کشور، دارای معلولیت‌های ذهنی و عصب ـ تحولی هستند. این گروه از شهروندان، نه تنها نیازمند رفع موانع فیزیکی، بلکه نیازمند طراحی فضاهایی هستند که از منظر شناختی، حسی و ارتباطی پاسخگوی نیازهای ویژه آنان باشد.

شمس‌احسان افزود: فقدان چنین رویکردی، نه تنها برابری در حق شهروندی را نقض، بلکه حاشیه‌نشینی اجتماعی این خانواده‌ها را تشدید و هزینه‌های جبران‌ناپذیر روانی ـ اجتماعی بر آنان تحمیل می‌کند. شهر فراگیر، شهری است که تنوع انسانی را در تمامی ابعاد آن (فیزیکی، شناختی، حسی، ارتباطی) به رسمیت بشناسد و در معماری، خدمات و برنامه‌ریزی‌های خود، این تنوع را نقطه شروع طراحی قرار دهد.

وی ادامه داد: تحقق شهر فراگیر مستلزم گذار از رویکرد «رفع نقص» به رویکردی که نه از سر شفقت، بلکه از منظر حقوق شهروندی فضاها را به‌گونه‌ای طراحی می‌کند که در ذات خود، پذیرای همه انسان‌ها باشند.

وی در ادامه با بیان اینکه این تحول نیازمند تغییرات بنیادین در سه حوزه کلیدی معرفت شناسی طراحی شهری، حوزه آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی و حوزه نهادینه‌سازی است، به تشریح این موارد پرداخت و گفت: در حوزه معرفت‌شناسی طراحی شهری است باید از مفهوم «اضافه کردن رمپ» فراتر رفت و به سمت «طراحی محیط‌های خوانا، پیش‌بینی‌پذیر و چندحسی» حرکت کرد.

شمس‌احسان اضافه کرد: در حوزه آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی طراحان، معماران و مدیران شهری باید از منظر «طراحی فراگیر» آموزش ببینند و با نیازهای این شهروندان آشنا شوند. تعامل با متخصصان توانبخشی، روانشناسان تحولی و خانواده‌ها، بخش جدایی‌ناپذیر فرآیند طراحی باید باشد.

عضو شورای شهر تهران ادامه داد: در حوزه نهادینه‌سازی ضروری است که معیارهای طراحی فراگیر در تمامی دستورالعمل‌های شهرسازی و طراحی فضاهای عمومی جاری شود و نظام ارزیابی و نظارت مستمر برای تضمین رعایت این استانداردها تعریف شود.

به گفته شمس‌‌احسان کمیسیون فرهنگی و اجتماعی‌ شورا با همکاری مراجع تخصصی و گروه‌های مردمی و همراهی سازمان بوستان‌ها و فضای سبز  شهرداری تهران، شاخص‌ها و الزامات طراحی بوستان‌های فراگیر ویژه افراد دارای معلولیت‌های ذهنی، رشدی و عصب‌تحولی را تدوین نموده و پهنه‌بندی مکانی برای جانمایی این بوستان‌ها در نقاط مختلف شهر انجام داده است.

وی از شهردار تهران خواست نسبت به تدوین و اجرای این استلزامات با رویکرد جامع اقدام کند.

شمس‌احسان در پایان با بیان اینکه این سند باید چشم‌انداز بلندمدت، اهداف مشخص، استانداردهای طراحی، الزامات آموزشی و سازوکارهای نظارت را ارائه کند، گفت: ضروری است معیارهای طراحی فراگیر در تمامی دستورالعمل‌های طراحی فضای شهری جاری‌سازی و نظام ارزیابی برای تضمین رعایت این استانداردها در تمامی پروژه‌های جدید استقرار یابد.