کد خبر: ۴۳۲۴۹۵۴

تاریخ: ۰۴ دی ۱۴۰۴ - ۱۱:۵۵

رونمایی از فرهنگ لغت بوسنیایی ـ فارسی با حضور رئیس بنیاد ایران‌شناسی در سارایوو

مراسم در کتابخانه تاریخی غازی خسروبیگ و با حضور جمعی از استادان دانشگاه، اندیشمندان، ایران‌شناسان، پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی، مسئولان فرهنگی و دیپلماتیک برگزار شد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط‌عمومی بنیاد ایران‌شناسی، علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، به‌منظور حضور در آیین رونمایی از کتاب «فرهنگ لغت بوسنیایی ـ فارسی» با همت مؤسسه علمی ـ پژوهشی ابن‌سینا، وارد سارایوو، پایتخت کشور بوسنی و هرزگوین شد.

این مراسم در کتابخانه تاریخی غازی خسروبیگ و با حضور جمعی از استادان دانشگاه، اندیشمندان، ایران‌شناسان، پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی، مسئولان فرهنگی و دیپلماتیک برگزار شد.

حضور رئیس بنیاد ایران‌شناسی در این آیین، از اهداف اصلی سفر وی به بوسنی و هرزگوین به شمار می‌رود. انتشار فرهنگ لغت بوسنیایی ـ فارسی که حاصل سال‌ها تلاش مشترک ایران‌شناسان و زبان‌شناسان دو کشور است، گامی مؤثر در تسهیل آموزش زبان فارسی در بوسنی، تعمیق درک متون ادبی و فرهنگی ایران و ایجاد بستری پایدار برای توسعه همکاری‌های علمی، دانشگاهی و فرهنگی میان جمهوری اسلامی ایران و بوسنی و هرزگوین محسوب می‌شود.

این اثر علمی با همت مؤسسه ابن‌سینا در سارایوو تهیه و منتشر شده و به‌عنوان یکی از جامع‌ترین منابع واژگانی میان دو زبان فارسی و بوسنیایی، نقش مهمی در تقویت ایران‌شناسی و مطالعات زبان فارسی در منطقه بالکان ایفا می‌کند.

در این مراسم، دکتر علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، با ایراد سخنرانی جامع، به تبیین جایگاه تاریخی و فرهنگی زبان فارسی در بوسنی و هرزگوین پرداخت.

وی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این آیین، اظهار کرد: حضور در سارایوو، شهری که به تعبیر وی «شرق و غرب جهان در آن به گفت‌وگو نشسته‌اند»، برای هر ایرانی یادآور احساس حضور در خانه خویش است؛ چرا که فرهنگ ایرانی و نغمه زبان فارسی قرن‌هاست در این دیار طنین‌انداز شده است.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به پیوندهای عمیق و ریشه‌دار میان ایران و بوسنی تأکید کرد: تاریخ گواه آن است که این ارتباط، پیوندی صرفاً سیاسی یا مقطعی نیست، بلکه ریشه در جان و روح مردمان دو سرزمین دارد و زبان فارسی در این میان، نقشی ممتاز و ماندگار ایفا کرده است.

به گفته وی، زبان فارسی بیش از شش قرن پیش، در بستر فرهنگ و عرفان و به مدد لطافت و ظرافت ذاتی خود، وارد منطقه بالکان شد و به ظرفی برای انتقال فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در میان مردم بوسنی و هرزگوین تبدیل گشت.

صالحی در ادامه سخنان خود، بوسنی را مهد ادیبان بزرگی دانست که عشق آنان به زبان فارسی الهام‌بخش همه دوستداران ادب فارسی است و افزود: شرح «سودی بوسنوی» بر دیوان حافظ، توجه ادیبان بوسنیایی به گلستان و بوستان سعدی، و آثار ارزشمند چهره‌هایی چون فوزی موستاری، درویش پاشا، صفوت‌بیگ باشاگیچ، فهیم بایراکتاروویچ و دکتر بشیر جاکا، نشان می‌دهد که ادب بوسنی چگونه به کهکشان ادب فارسی پیوند خورده است.

وی همچنین با قرائت ابیاتی از شاعر بلندآوازه بوسنیایی، مرحوم محمد نرگسی، که به زبان فارسی سروده شده است، این اشعار را گواهی روشن بر جایگاه زبان فارسی به‌عنوان یک میراث معنوی در بوسنی و هرزگوین دانست و تأکید کرد که مردم این سرزمین، زبان فارسی را نه بیگانه، بلکه بخشی از هویت فرهنگی خود حفظ کرده‌اند.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی با اشاره به پیشینه تلاش‌ها برای تدوین فرهنگ‌های لغت فارسی ـ بوسنیایی در سده‌های گذشته، از جمله «تحفه منظومه» اثر عثمان بن حسین بوسنوی، اظهار کرد: با وجود این کوشش‌های ارزشمند، همواره جای خالی یک اثر جامع، علمی و روزآمد که پاسخگوی نیازهای عصر جدید باشد، احساس می‌شد؛ اثری که امروز با رونمایی از فرهنگ لغت بوسنیایی ـ فارسی محقق شده است.دکتر صالحی این فرهنگ لغت را صرفاً یک کتاب ندانست و تصریح کرد: این اثر، حاصل چهارده سال مجاهدت علمی و عشق خالصانه به دو زبان و دو فرهنگ است که از سال ۲۰۱۱ آغاز شده و با بیش از پنجاه هزار مدخل واژگانی، نمونه‌های کاربردی، ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات، نه‌تنها واژگان، بلکه روح زبان فارسی و بوسنیایی را به یکدیگر پیوند داده و می‌تواند پایه‌گذار ایران‌شناسی علمی نوین در بوسنی باشد.

وی در ادامه، مراتب سپاس و قدردانی خود را از جناب آقای دکتر نامیر کاراخلیلوویچ، استاد دانشگاه سارایوو و دانش‌آموخته دانشگاه تهران، به‌عنوان مدیر این پروژه علمی ابراز کرد و از همکاری‌های دکتر منیر درکیچ و سرکار خانم دکتر مبینا موکر نیز قدردانی به عمل آورد.رئیس بنیاد ایران‌شناسی نقش مؤسسه علمی ـ پژوهشی ابن‌سینا را در تدوین و انتشار این اثر «بی‌بدیل» توصیف کرد و گفت: این مؤسسه که از سال ۱۳۷۵ خورشیدی (۱۹۹۶ میلادی) در سارایوو فعالیت خود را آغاز کرده، با ایجاد مراکز تخصصی فلسفه، عرفان، زبان فارسی و ایران‌شناسی، به پلی مستحکم برای تعاملات علمی و فرهنگی میان ایران و منطقه بالکان تبدیل شده است.

وی انتشار آثاری چون دیوان حافظ با ترجمه دکتر بشیر جاگا، «الهی‌نامه» عطار نیشابوری با ترجمه خانم دکتر مبینا موکر و فرهنگ لغت فارسی ـ بوسنیایی که پیش‌تر موفق به دریافت جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شده بود را نشان‌دهنده جایگاه رفیع این مؤسسه در عرصه فرهنگ و ادبیات فارسی دانست.

صالحی همچنین با تأکید بر نقش دانشگاه سارایوو، به‌ویژه دانشکده فلسفه و شرق‌شناسی، در حفظ و ترویج زبان و ادبیات فارسی، خاطرنشان کرد: گروه زبان و ادبیات فارسی این دانشگاه که از سال ۱۹۷۷ فعالیت خود را آغاز کرده، یکی از قدیمی‌ترین کرسی‌های زبان فارسی در شرق اروپا محسوب می‌شود و امروز نیز کانونی پویا برای پیوند زبان فارسی با منطقه بالکان است.

رئیس بنیاد ایران‌شناسی در بخش پایانی سخنان خود، بوسنی و هرزگوین را سرزمینی سرشار از ظرفیت‌های معنوی و عشق به زندگی توصیف کرد و آن را پلی طلایی برای معرفی ارزش‌های انسانی و همزیستی مسالمت‌آمیز اقوام و ادیان در جامعه اروپایی دانست.

وی ابراز امیدواری کرد که این فرهنگ لغت، راهگشای پژوهشگران، مترجمان و دانشجویان باشد و فصل نوینی در گفت‌وگوی فرهنگی میان دو ملت ایران و بوسنی بگشاید.

صالحی ضمن قدردانی ویژه از تلاش‌های ابوذر ابراهیمی‌ترکمان، سفیر جمهوری اسلامی ایران در بوسنی و هرزگوین، دکتر طارق زاعیموویچ رئیس دانشگاه سارایوو، دکتر عدنان بوسولاچیچ رئیس دانشکده فلسفه و شرق‌شناسی و محمدحسین عباسی مدیر مؤسسه ابن‌سینا، از خداوند متعال برای همه دست‌اندرکاران این پروژه علمی آرزوی توفیق روزافزون کرد و بر ضرورت تقویت هرچه بیشتر پیوندهای فرهنگی و تمدنی میان دو کشور تأکید کرد.

در جریان این سفر، دکتر حمید بعیدی‌نژاد، معاون اطلاع‌رسانی و همکاری‌های علمی و بین‌المللی بنیاد ایران‌شناسی، نیز دکتر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، را در برنامه‌ها و دیدارهای رسمی همراهی می‌کرد.

در بخش پایانی این مراسم، با حضور دکتر علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در بوسنی و هرزگوین، رؤسای دانشگاهی و جمعی از شخصیت‌های علمی و فرهنگی، از دست‌اندرکاران تدوین و تألیف فرهنگ لغت بوسنیایی ـ فارسی تقدیر و قدردانی به عمل آمد. این آیین، به‌منظور پاسداشت سال‌ها تلاش علمی، پژوهشی و فرهنگی مؤلفان و همکاران این پروژه ارزشمند برگزار شد و بر اهمیت استمرار همکاری‌های علمی و فرهنگی میان ایران و بوسنی و هرزگوین تأکید شد.