کد خبر: ۴۳۲۶۴۲۳

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۴ - ۱۳:۳۹

برخط جامعه

مهمترین رویدادهای اجتماعی در هفته دوم دی‌ماه

برپایی دهمین دوره جشنواره و نمایشگاه اسباب‌بازی، برگزاری اولین دوره «مناظره دانشجویی سلامت» و اختصاص ظرفیت ۶۰ هزار نفری برای زائران عتبات در ماه‌های رجب و شعبان و آغاز مقدمات حضور معتکفان در مراسم معنوی اعتکاف از مهمترین رویدادهای گروه اجتماعی در خبرگزاری ایکناست.

به گزارش ایکنا؛ برپایی دهمین دوره جشنواره و نمایشگاه اسباب‌بازی، برگزاری اولین دوره «مناظره دانشجویی سلامت» و اختصاص ظرفیت ۶۰ هزار نفری برای زائران عتبات در ماه‌های رجب و شعبان و آغاز مقدمات حضور معتکفان در مراسم معنوی اعتکاف از مهمترین رویدادهای گروه اجتماعی در خبرگزاری ایکنا است که در برخط جامعه ایکنا گزیده‌ای از این اخبار را مرور می‌کنیم.

آفرینش هفت آسمان بر فراز یکدیگر

حجت‌الاسلام علیرضا قبادی، جامعه‌شناس و کارشناس دین در ادامه یادداشت‌هایی که با محور «پرسشگری در قرآن کریم» در اختیار ایکنا قرار می‌داد، به بیان معارفی که در پس پرسش‌های قرآن در سوره نوح وجود دارد پرداخته است. وی در این متن، نویسنده با بررسی آیه ۱۵ سوره نوح، بر سه موضوع اصلی تأکید می‌کند؛ اول،  پرسش‌های قرآن اغلب جنبه تأکیدی و اقرارآمیز دارند، نه پرسش واقعی؛ مانند سوال درباره آفرینش هفت آسمان که هدفش پذیرش ربوبیت الهی است.

دوم، محور اصلی سوره نوح، «انذار» و هشدار به مردم است و این پرسش نیز در راستای بیدارباش و ناتوان کردن عذر‌های آنان برای نافرمانی مطرح شده است و سوم،  با اشاره به میلاد امام جواد(ع)، بر اهمیت تقرب و توسل در آموزه‌های دینی تأکید می‌شود.

هشدار درباره آسیب کتاب‌های درسی نامناسب در تربیت دینی

این مصاحبه به موضوع جایگاه تعلیمات دینی در نظام آموزشی می‌پردازد و این پرسش محوری را مطرح می‌کند که آیا گنجاندن محتوای دینی صرفاً در کتاب‌های خاصی مانند «کتاب دینی» کافی است، یا باید روح دیانت در کل فرآیند یادگیری و تمام رشته‌های درسی جریان داشته باشد.

در این راستا، با استناد به دیدگاه‌های سیدحمیدرضا علوی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان، بر چند مسئله کلیدی تأکید شده است؛ نخست، لزوم رعایت استانداردهایی مانند صحت، به‌روزبودن، تفکربرانگیزی و سودمندی کتاب‌های درسی برای ایفای نقش آموزشی مؤثر؛ دوم، ضرورت حاکمیت روح دین بر تمام دروس و فراتر از آن، بر کل زندگی دانش‌آموز، به گونه‌ای که تمایزی بین درس «دینی» و «غیردینی» وجود نداشته باشد؛ و سوم، اهمیت نیت و جهت‌گیری الهی معلمان در تدریس، که هر درس را به عملی اخروی و پرثواب تبدیل می‌کند. همچنین در متن به جایگاه واقعی کتاب درسی، معنای گسترده «کتاب دینی»، نقش پژوهش، تأثیر فناوری‌های جدید و علل مهجوریت پژوهش‌ها در این حوزه اشاره شده است.

متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.

اعیاد مذهبی؛ فرصت تقویت سرمایه اجتماعی و ایجاد همدلی

تجربه‌ها و پژوهش‌های جامعه‌شناختی نشان داده‌اند که شادی مشروع و هدایت‌شده، سرمایه اجتماعی را تقویت کرده، همدلی و مشارکت اجتماعی را افزایش می‌دهد و حس تعلق به جامعه و ارزش‌های دینی را در میان افراد تقویت می‌کند. ماه رجب به عنوان ماه شادی اهل بیت(ع) فرصتی مغتنم برای استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی، مذهبی و اجتماعی است تا علاوه بر ایجاد نشاط و امید، زمینه‌های مشارکت اجتماعی و ارتقای اخلاق و رفتار‌های جمعی در جامعه فراهم شود.

ایکنا همزمان با ایام ماه رجب و اعیاد اهل بیت(ع) برای بررسی راهکار‌های بهره‌مندی از ظرفیت این ایام  در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی که منجر به ایجاد نشاط اجتماعی شود، به گفت‌و‌گو با جامعه‌شناسان و اساتید دانشگاه پرداخته است.

قرائی مقدم در این گفت‌و‌گو با اشاره به یکی از چالش‌های مهم در بهره‌برداری از ظرفیت‌های شادی دینی گفت: نگرش برخی مسئولان و نهاد‌ها نسبت به مفهوم شادی یکی از این چالش‌ها است. متأسفانه در برخی موارد اهمیت و نقش شادی در رشد اخلاق اجتماعی و دلبستگی دینی به درستی درک نمی‌شود و گاهی نگرانی وجود دارد که شادی موجب انحراف یا دور شدن مردم از مسیر دین و اخلاق شود. این تصور نادرست مانعی برای استفاده بهینه از فرصت‌های فرهنگی و مذهبی ایجاد می‌کند، در حالی که تجربه‌ها و مطالعات علمی نشان می‌دهد که شادی هدایت شده و مشروع نه تنها موجب انحراف نمی‌شود، بلکه گرایش به دین، احترام به ارزش‌های مذهبی و علاقه به نظام اجتماعی را افزایش می‌دهد و به تثبیت هویت فرهنگی و اخلاقی جامعه کمک می‌کند.

رضا علیزاده، جامعه‌شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان نیز با بیان اینکه افزایش اعتماد اجتماعی موجب ارتقای استقلال و خوداتکایی جامعه می‌شود، گفت: وقتی مردم به نهاد‌های دینی اعتماد داشته باشند و خود را در فرآیند برنامه‌ها مشارکت‌پذیر ببینند، نه تنها به صورت فعال در مناسبت‌ها شرکت می‌کنند، بلکه رفتار‌های اخلاقی و اجتماعی را به صورت خودجوش و براساس ارزش‌های جمعی دنبال می‌کنند. این فرآیند اعیاد مذهبی را به بستری عملی برای آموزش و تمرین ارزش‌های اخلاقی، رعایت هنجار‌ها و تقویت رفتار‌های اجتماعی مطلوب تبدیل می‌کند.

محمدرضا پویافر، جامعه‌شناس و پژوهشگر مطالعات اجتماعی دین از رویکرد جامعه‌شناختی به این موضوع پرداخت و گفت: استفاده از مناسبت‌های شادی دینی به‌عنوان بهانه‌ای برای اشاره به منش و رفتار اهل بیت(ع) و بزرگان دین آن هم به‌گونه‌ای که مستقیماً با زندگی مردم مرتبط باشد، اهمیت ویژه‌ای دارد. آنچه در یک مناسبت شاد به افراد منتقل می‌شود، اگر خوشایند و نزدیک به تجربه زیسته آنان باشد، به‌طور طبیعی اثرگذاری بیشتری خواهد داشت. این رویکرد نه‌تنها به تقویت شادی دینی کمک می‌کند، بلکه در سطحی گسترده‌تر به افزایش اثرگذاری دین در جامعه، حضور دین در زندگی روزمره مردم و احساس نزدیکی بیشتر آنان با دین نیز منجر می‌شود.

آگاهی‌سازی مهمترین سد وقوع تخلف است

ششم دی‌ماه، که در تقویم رسمی و فرهنگی کشورمان به عنوان روز «دفاتر اسناد رسمی» نامگذاری شده است؛ برای واکاوی این اهمیت تاریخی، نقش حیاتی حال و افق‌های پیش روی این نهاد بنیادین، با مهدی رحیمی؛ از سردفترداران اسناد رسمی در تهران، به گفت‌وگویی نشسته است.

رحیمی در این گفت‌و‌گو مهم‌ترین اسباب نگرانی حوزه دفاتر اسناد رسمی، گزاف بودن حقوق دولتی مترتب بر تنظیم اسناد دانست و گفت: با تأسف باید بیان کنم، با توجه به وضع تعرفه‌های دولتی که قانون‌گذار بر تنظیم اسناد وضع کرده، بیم آن داریم که ممکن است باعث سندگریزی شود.

گاه ممکن است برای شهروندان این سوءتفاهم پیش آید که این هزینه شخصی دفترخانه است. نخست باید عرض کنم که به هیچ‌وجه اینگونه نیست!   و تأکید کنم که هزینه شخصی دفترخانه و سهم خصوصی(حق‌الزحمه دفترخانه) تنها کسری از آن مبلغ گزافی است که پرداخت می‌شود. دو دیگر آنکه؛ خواهش ما از قوه تقنینی کشور آن است که این موضوع را با جدیت بیشتر مدنظر داشته باشند.  چراکه توسعه سند رسمی باعث بهداشت اقتصادی و حقوق، شفافیت و توسعه بار مالیاتی و درآمد خواهد شد.

متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.

«مسابقات مناظره دانشجویی سلامت» برگزار شد

اولین دوره «مسابقات مناظره دانشجویی سلامت» از صبح شنبه ششم دی ماه با حضور ۱۵۰ دانشجوی پزشکی در خصوص ۴۸ موضوع سلامت در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز و با همکاری «مرکز ملی گفت‌و‌گو، مناظره و آزاداندیشی سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی»، «معاونت دانشجویی وزارت بهداشت» و «دانشگاه علوم پزشکی تهران» طی دو روز برگزار شد.

در مراسم افتتاحیه رسمی مسابقات مناظره دانشجویی سلامت،  محمدحسین پورغریب، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به کمبود گفت‌و‌گو و نقد در جامعه گفت: معمولاً مدیران کمتر نقد می‌شوند و تحمل نقد را هم ندارند. در نقطه‌ای که اکنون در آن ایستاده‌ایم، اگر شاهد چالش‌های فرهنگی، اقتصادی و ... هستیم، به این دلیل است که مناظره و نقد در جامعه کم‌رونق است.

محمود علیگو، معاون فرهنگی جهاددانشگاهی، با اشاره به برگزاری ۱۴ دوره مسابقات مناظره دانشجویی توسط این نهاد گفت: سال گذشته بیش از ۹۹۰ گروه، متشکل از حدود چهار هزار دانشجو، در مسابقات شرکت کردند که هرچند این رقم چندان بالا و مطلوب نیست، اما تلاشی در راستای تحول در فرهنگ گفت‌و‌گو محسوب می‌شود.

رئیس جهاددانشگاهی نیز «قدرت»، «ثروت» و «توزیع عادلانه خدمات و کالا» را سه عامل اجتماعی مهم در سلامت برشمرد و تأکید کرد: در دوره‌های بعدی مناظره سلامت موضوعاتی از قبیل «آیا سلامت ما را کلینیک‌های لاکچری تأمین می‌کند یا توزیع عادلانه قدرت، ثروت و خدمات و کالا»، «آیا سلامت مردم را بیمارستان‌های تأمین می‌کنند یا توزیع عادلانه قدرت، ثروت و خدمات و کالا» گزاره‌های مورد بحث دانشجویان باشد.

در پایان تیم‌های برتر این مناظره معرفی شدند.

روایت درهم‌تنیدگی آیین‌های کهن در شکل‌گیری جشنی جهانی

این گزارش، با رویکردی انتقادی و تاریخی، به ریشه‌یابی و تحلیل پدیده «کریسمس» می‌پردازد. موضوعات اصلی آن عبارت از تأثیر رسانه و جهانی‌شدن، ساخته شدن نماد‌های مدرن، تفاوت‌های درون‌مذهبی و هویت فرهنگی است. این گزارش تأکید دارد که کریسمس جشنی اصیل و یکپارچه نیست، بلکه با بلعیدن و ادغام جشن‌های کهن اقوام مختلف شکل گرفته است و کلیسا با هوشمندی این سنت‌ها را با نام مسیح تطبیق داده است.

درواقع، این گزارش کریسمس را نه به‌عنوان جشنی مذهبیِ اصیل، بلکه به‌عنوان یک «برنامه‌ریز باهوش فرهنگی» و محصول قدرت رسانه و تجارت جهانی معرفی می‌کند که از وام‌گیری و ادغام سنت‌های مختلف به شکل امروزی درآمده است.

متن کامل گزارش را اینجا بخوانید.

چرا جوان ایرانی، غافل از گنجینه‌های هویتی به کریسمس پناه می‌برد

افضل‌السادات حسینی در گفت‌و‌گو با ایکنا تأکید کرده است: گرایش جوانان ایرانی به جشن‌های وارداتی مانند کریسمس، ریشه در بحران هویت و ناکارآمدی نظام تربیتی و آموزشی دارد. از دیدگاه وی، خانواده‌ها و مدارس نتوانسته‌اند با ارائه‌ای جذاب و امروزی، گنجینه‌های فرهنگی و میراث کهن ایرانی-اسلامی را به نسل جوان بشناسانند. در نتیجه، جوانان که ذاتاً به شادی، تنوع و مشارکت نیاز دارند، به سمت نماد‌های فرهنگی بیگانه جذب می‌شوند.

حسینی با انتقاد از رویکرد سلبی و تحکمی، بر لزوم بازتعریف و بسته‌بندی خلاقانه آیین‌های ملی و مذهبی تأکید دارد تا جوانان به‌جای تماشاگر منفعل، کنشگرانی فعال در جشن‌های خودی باشند. به باور او، تا زمانی که نهاد‌های آموزشی و خانواده‌ها در انتقال عمیق و لذت‌بخش هویت فرهنگی کوتاهی کنند، این گرایش ادامه خواهد یافت.

متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.

اختصاص ظرفیت ۶۰ هزار نفری برای زائران عتبات در ماه‌های رجب و شعبان

مرتضی آقایی، معاون عتبات عالیات سازمان حج و زیارت در گفت‌و‌گو با ایکنا با اشاره به افزایش تقاضای مردم برای سفر به عتبات در ماه‌های رجب و شعبان، از افزایش ظرفیت اعزام در این دو ماه خبر داد و گفت: ظرفیت اولیه برای اعزام زائران در ماه‌های رجب و شعبان، حدود ۶۰ هزار نفر در هر ماه در نظر گرفته شده که در صورت تقاضای بیشتر، قابل افزایش است.

اسباب‌بازی ایرانی؛ ابزاری فرابخشی برای حل مسائل اجتماعی

نشست خبری دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی سه‌شنبه ۹ دی ماه با حضور حامد علامتی، مدیرعامل کانون، احسان منشی، رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباب‌بازی در مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون برگزار شد.

در این نشست، حامد علامتی مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بر نقش جشنواره اسباب‌بازی به‌عنوان نمادی از عدالت فرهنگی و آموزشی تأکید کرد و نمایشگاه را فضایی برای تبادل معنا، خلاقیت و حل مسائل فرابخشی دانست و با اشاره به رشد سیم تولید داخلی به ۴۰ درصد، بر حمایت از تولیدکنندگان ایرانی و توسعه کیفی محصولات تمرکز داشت.

احسان منشی، رئیس انجمن تولیدکنندگان اسباب‌بازی، اسباب‌بازی را ابزاری هویت‌ساز و پرورشی خواند و بر تولید هدفمند، کاهش قیمت برای خانواده‌ها و توسعه صادرات به بازار‌های منطقه‌ای تأکید کرد.

آغاز به کار جشنواره و نمایشگاه اسباب‌بازی

دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با بازدید حامد علامتی مدیرعامل کانون از بخش نمایشگاهی، چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴ در مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون با شعار «بازی، حالِ خوش زندگی» آغاز به کار کرد.

در بخش نمایشگاهی جشنواره ملی اسباب‌بازی بیش از۲هزار و ۷۰۰ محصول در حوزه سرگرمی و اسباب‌بازی از سوی بیش از ۱۴۰ تولیدکننده ایرانی عرضه می‌شود و ساعت بازدید از بخش نمایشگاهی و فروش جشنواره تا ۲۷ دی ۱۴۰۴ هر روز از ساعت ۱۱ تا ۲۰ و بخش ترویجی بازی و اسباب‌بازی از ساعت ۱۵ تا ۲۰ در مرکز آفرینش‌های فرهنگی هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، واقع در خیابان حجاب تهران میزبان علاقه‌مندان خواهد بود.